REKLAMA

Cynk – jego znaczenie, objawy niedoborów i źródła występowania

Cynk to jeden z minerałów śladowych zwany często pierwiastkiem zdrowia i piękna. Wiedza o cynku ma bardzo długą i jednocześnie bardzo krótką historię. Maści cynkowej używano już ponad 5 tysięcy lat temu w Egipcie by przyspieszyć gojenie ran, a w Chinach kobiety nacierały twarz perłami zawierającymi cynk by nadać skórze zdrowy wygląd. Ostrygi zawierają go najwięcej. Później na długo cynku zapomniano.

Dopiero w latach 1950-tych przez przypadek odkryto, że leczenie ran u poparzonych szczurów przebiegało o wiele szybciej i skuteczniej kiedy do ich diety przypadkowo dostało się nieco cynku. Wyniki badań przeprowadzone na 600 szczurach to potwierdziły. Odtąd zainteresowano się nad jego rolą w organizmie ludzkim.
Stwierdzono, że niedobór cynku mieli wszyscy pacjenci szpitalni chorzy na: nałogowy alkoholizm, marskość wątroby, arteriosklerozę, reumatyzm, artretyzm, owrzodzenia na skórze, wrzody przewodu pokarmowego, nowotwory, choroby serca i te wynikające ze złego odżywiania.
Sprawdzono więc działanie cynku na organizm 20 młodych osób. Pacjentów pytano przed operacją. Połowie podawano cynk, połowie nie. Ci, którzy dostali suplementów zagoili rany pooperacyjne po 80 dniach czyli jak zwykle. Ci, którzy zażywali cynk wyzdrowieli po 46 dniach. Stało się więc oczywiste, że cynk jest konieczny w mechanizmie powracania do zdrowia.

Było to ponad 60 lat temu. Od tamtego czasu opublikowano niemal sto tysięcy prac na temat cynku. Dziś wiemy, że cynk odgrywa ogromną rolę w wielu procesach m.in

  • Przyspiesza gojenie ran i oparzeń
  • Zwiększa odporność na infekcje i zakażenia, wspomaga układ immunologiczny, chroni skórę i błony śluzowe
  • Hamuje namnażanie wirusów szczególnie tych odpowiedzialnych za przeziębienie i opryszczkę. Cynk jako jeden z nielicznych pierwiastków wykazuje działanie antywirusowe i antytoksyczne w komórkach.
  • Wpływa na gospodarkę węglowodanową i warunkuje aktywność 200 enzymów uczestniczących w metabolizmie komórek
  • Reguluje gospodarkę hormonalną, szczególnie hormony płciowe, jest niezbędny do rozwoju płodu.
  • Jest konieczny do rozwoju i odbudowy kości i niezbędny dla układu nerwowego
  • Wpływa na skórę, włosy i paznokcie dlatego jest uznawany za pierwiastek piękna
  • Cynk jest odpowiedzialny za odczuwanie węchu i smaku

Cynk i witamina A

Cynk jest podstawą uruchamiania witaminy A z wątroby. Witamina A bez obecności cynku nie może się uwolnić z wątroby i dotrzeć wraz z krwią do skóry, do chorych tkanek czy np. oczu w przypadku kurzej ślepoty. Samo podawanie witaminy A bez cynku nie uzupełni jej niedoboru.

Niedobór cynku możliwe objawy

Nadmierne pocenie się, przykry zapach ciała, zaburzenia węchu i smaku, plamy na paznokciach, łamliwe paznokcie, wypadanie włosów, wysypki na skórze, trądzik, pleśniawki, zapalenie spojówek, zespół suchego oka, kurza ślepota, zaburzenia miesiączkowania, zaburzenia snu, niski poziom libido, bezpłodność, uporczywe infekcje, biegunki, łuszczenie się skóry, zespół Brandta – choroba podobna do łuszczycy.

Niedobór cynku u dzieci

Słaby apetyt, słaby wzrost, a do tego chęć zjadania lub lizania pewnych przedmiotów mogą wskazywać na niedobory cynku u dzieci, również które są na pozór dobrze odżywiane i zupełnie zdrowe.
Stwierdzono to po badaniach nad zawartością cynku we włosach niemowląt i małych dzieci. 18 miesięczna dziewczynka stale żuła swoje włosy i obgryzała stalowy pasek przytrzymujący róg dywanu. Miała słaby apetyt i bardzo powoli rosła. Badania zawartości cynku we włosach wykazały bardzo niski jego poziom. Gdy zaczęto jej podawać cynk, wszystkie dziwne zachowani zaczęły znikać po 3 dniach.

Cynk a leczenie różnych dolegliwości

Cynkiem można wyleczyć uporczywe trądziki, utratę smaku lub węchu, poprawić stan włosów, skóry i paznokci. Podawanie cynku i tauryny zapobiega epilepsji (1), a cynk mangan i witamina B3 daje dobre rezultaty w leczeniu schizofrenii. (2) Cynk oddziałuje na centralny układ toteż zwiększa odporność na stres, poprawia sprawność intelektualną, zapobiega demencji.
Cynk pomaga przy leczeniu chorób skórnych, anemii, reumatyzmu i artretyzmu, a także wrzodów żołądka oraz przerostu prostaty. Okazało się również, że pierwiastek ten jest bardzo pomocny w trudnych do leczenia owrzodzeń, szczególnie towarzyszącym cukrzycy i chorobom krążenia.

Cynk - jego znaczenie, objawy niedoborów i źródła występowania

Niedobory cynku 

Cynk jest szybko eliminowany z organizmu poprzez stres, alkohol, cukier, pigułki antykoncepcyjne i także intensywne kuracje farmakologiczne np.  kortyzonem.
Niedobory cynku mogą być spowodowane niedoczynnością tarczycy, chorobami wątroby, złym przyswajaniem, niedoborami tego składnika w glebie, wodzie i pożywieniu albo zbyt dużą ilością fityn w żywności. Spożywanie pieczywa z pełnego przemiału pieczonego na drożdżach lub chemicznych zakwasach wypłukuje m.in cynk z organizmu. 

Cynk w żywności

Najwięcej cynku zawierają ostrygi bp 270-600 mg/kg,  otręby pszenne, kiełki pszenicy, nasiona dyni i słonecznika 130-202 mg/kg. Poza tym większość grzybów, wątroba wołowa, mięso wołowe, kurze, królicze, większość ryb i owoców morza, mąka owsiana, drożdże, kakao, awokado, żółtka jaj, orzechy. Owoce i warzywa poza grochem i fasolą są na ogół ubogie w cynk.
W procesie oczyszczania zboża tracą  prawie 80% cynku. Z kolei mąka z pełnego przemiału zawiera kwas fitynowy, który łatwo wiąże się  m.in z cynkiem, żelazem, wapniem, magnezem i wykrada je z organizmu.  Naturalny zakwas rozbija i unieszkodliwia fityny.  Z powodu kwasu fitynowego wskazane jest dłuższe moczenie ziarna, orzechów i kasz przed spożyciem. Czas moczenia poszczególnych produktów TUTAJ 

Zioła i przyprawy zawierające najwięcej cynku – czosnek, cebula, tymianek, majeranek, lubczyk, gorczyca, bazylia, mięta, herbata

 

Przeczytaj także...

REKLAMA
loading...

Dodaj komentarz

avatar

This site uses Akismet to reduce spam. Learn how your comment data is processed.

REKLAMA
%d bloggers like this: