Czy twoje dziecko rozwija się prawidłowo? Sprawdź, co wskazują siatki centylowe

siatka centylowaChoć to kwestia indywidualna, rodzice zastanawiają się nad prawidłowym rozwojem swoich pociech.
Porównują niemowlęta z rówieśnikami i martwią się, gdy dziecko jest zbyt małe lub za duże.
Aby uzyskać wiarygodne dane, warto skorzystać z siatek centylowych.
To cenne źródło informacji, dzięki któremu można ocenić prawidłowość wzrastania oraz przybierania na masie przez niemowlę.

Każde dziecko rozwija się we własnym tempie, ponieważ jest to związane z wieloma czynnikami.
Istotną rolę odgrywają uwarunkowania genetyczne (tj. wzrost rodziców) oraz czynniki środowiskowe (np. sposób karmienia, przebyte choroby).
Nie należy się więc martwić – szczególnie, że siatki centylowe prezentują szeroki zakres prawidłowych wartości. Oznacza to, że niemowlę dużo mniejsze / większe od swoich rówieśników będzie mieścić się w normie.

Prawidłowa masa ciała: od noworodka do rocznego dziecka

Masa ciała zmienia się wraz z kolejnymi tygodniami i miesiącami życia dziecka. W pierwszych miesiącach dziecko dość szybko przybiera na wadze – tak, by po pierwszym półroczu podwoić swoją urodzeniową masę ciała. W kolejnych miesiącach przyrost wagi ulega spowolnieniu.

  • Masa ciała noworodka

Przyjmuje się, że masa ciała noworodka urodzonego o czasie (tj. między 38 a 42 tygodniem ciąży) waha się w granicach 2500-4000 g. Zaraz po narodzinach masa ciała zmniejsza się o 10-15%, natomiast pod koniec pierwszego tygodnia życia noworodek powinien wrócić do urodzeniowej masy ciała. W pierwszym miesiącu życia zwiększy masę ciała o ok. 600 g, a w kolejnych dwóch miesiącach będzie przybierać na wadze ok. 800-900 g na miesiąc.

  • Masa ciała niemowlaka

Do ukończenia szóstego miesiąca życia, dziecko będzie przybierać na wadze ok. 700 g na miesiąc. Po tym czasie tempo przyrostu masy ulegnie spowolnieniu – do 500 g na miesiąc.

  • Masa ciała rocznego dziecka

Przez pierwszych 12 miesięcy życia, niemowlę może wydawać się dość pulchne. Wszystko zmienia się po drugim roku życia – wtedy dziecko staje się już bardziej ruchliwe, w efekcie czego dochodzi do utraty niemowlęcej tkanki tłuszczowej.

Czym są siatki centylowe?

Są to specjalne wykresy, które zostały opracowane w oparciu o średnią masę ciała oraz średni wzrost dzieci w danej grupie wiekowej. Do ich stworzenia wykorzystuje się pomiary statystyczne dokonywane raz na 10 lat przeprowadzane na możliwie największej grupie dzieci w danej populacji.

Siatka centylowa jest wykresem, który tworzy:

  • pozioma oś określająca wiek dziecka (miesiące lub lata)
  • pionowa oś przedstawiająca wzrost, masę ciała, BMI lub obwód główki (w zależności od rodzaju siatki).

Siatki zostały stworzone po to, by móc zestawić wzrost i masę ciała niemowlęcia w porównaniu do wzrostu i masy ciała rówieśników. Wykorzystywane są również do stałego kontrolowania prawidłowości rozwoju – na podstawie uzyskanej krzywej poprzez analizę zachodzących zmian.

Jak odczytywać dane z siatek centylowych?

Siatki centylowe to wykresy, na których pojawia się zwykle siedem linii. Pokazują, jaki procent dzieci w całej populacji (w określonym przedziale wiekowym) osiąga taką lub mniejszą wartość pomiaru. Pomiędzy liniami znajdują się tzw. kanały centylowe.

Chcąc odczytać dane z siatki i sprawdzić, w którym centylu znajduje się niemowlę, należy:

  • zaznaczyć na wykresie wiek dziecka
  • zaznaczyć na wykresie aktualną masę ciała / wzrost dziecka

a następnie poprowadzić linie – aż do punktu zetknięcia w kanale centylowym. Teraz wystarczy tylko sprawdzić, w którym centylu znajduje się dziecko. Jeżeli mieści się w przedziale 3-97, oznacza że jego rozwój mieści się w normie.

Przykład 1. Jeśli dziecko utrzymuje masę ciała na 75 centylu, oznacza to, że 75% rówieśników waży tyle samo lub mniej, natomiast 25% rówieśników waży tyle samo lub więcej.

Przykład 2. Jeżeli dziecko utrzymuje wzrost na 25 centylu, wówczas 25% rówieśników osiąga taki sam wzrost lub mniejszy, natomiast 75% rówieśników ma taki sam wzrost lub większy.

Indywidualna siatka centylowa pozwala ocenić prawidłowość rozwoju dziecka

Indywidualna siatka centylowa dla dziecka powstaje poprzez nanoszenie poszczególnych wartości w konkretnych odcinkach czasowych, np. co kilka tygodni lub miesięcy.

Jeżeli powstała linia przypomina linię bazowych siatek centylowych, wówczas można uznać, że niemowlę rozwija się prawidłowo. Z wykresem warto jednak zawsze udać się do pediatry – poprawnie interpretuje go wyłącznie lekarz.

O harmonijnym rozwoju dziecka można mówić wówczas, gdy wykresy wzrostu oraz masy ciała utrzymują się w tym samym kanale centylowym.
Kiedy zatem rodzice powinni zgłosić się do lekarza w celu wykluczenia / potwierdzenia ewentualnych nieprawidłowości?

Jeżeli:

  • wyniki są rozbieżne, tj. masa ciała znajduje się w innym centylu niż wzrost
  • wyniki znajdują się poniżej 3 centyla oraz powyżej 97 centyla
  • nagle wartość wzrostu lub masy ciała przekracza dwa kanały centylowe,

należy skontaktować się z pediatrą. Są to przypadki, kiedy proporcje rozwojowe uległy zachwianiu i zachodzi konieczność odnalezienia przyczyny takiego stanu.

Przeczytaj także...

loading...
%d bloggers like this: