Jak opóźnić starzenie. Tajemnicze telomery a przerwy od jedzenia

Starzenie się jest nieuchronnym procesem, którego co prawda nie da się zatrzymać, jednak można znacznie spowolnić.

Jak opóźnić starzenie
Wiek w metryczce często nie odpowiada temu biologicznemu.
U niektórych procesy starzenia, a więc stopniowego upośledzenia funkcji narządów następują szybciej niż wskazuje to wiek chronologiczny u innych wolnej, czasem mówi się, że czas się dla nich zatrzymał.

Szybkość starzenia zależy od różnych czynników takich jak styl życia, odżywianie, poziom stresu itd.
Jednak u różnych osób prowadzących podobny styl życia można zaobserwować różny wiek biologiczny.

Cóż zatem odpowiada za starzenie się organizmu? tajemnicze telomery

telomery DNA

Telomery są to niewielkie fragmenty chromosomu, zlokalizowane na jego końcach, zabezpieczające przed uszkodzeniem materiał genetyczny.
Oprócz funkcji ochronnej ułatwiają powielanie DNA, czyli powstawanie nowych komórek.
Podczas procesu replikacji DNA telomery zachowują DNA „w całości” – podobnie jak plastikowe nakładki na końcach sznurowadeł chronią je przed strzępieniem.
Wraz z każdym podziałem komórkowym podczas replikacji DNA telomery tracą kilkadziesiąt lub kilkaset nukleotydów, stają się nieco krótsze.
Komórki potrzebują coraz więcej czasu, by się podzielić, aż w końcu zupełnie tracą tę zdolność i wchodzą w okres biologicznego starzenia się.
A kiedy są na tyle małe że komórka nie potrafi się dzielić, rozpoczyna się proces jej śmierci.
Kurczące się telomery odpowiadają za starzenie się organizmu, mutacje, mniejszą zdolność regeneracji narządów i tkanek.
Ponadto, słabiej chronią materiał genetyczny, w związku z czym wzrasta ryzyko raka i wielu innych chorób, gdyż komórki układu immunologicznego nie powstają wystarczająco szybko by zapewnić skuteczną ochronę.

Jak opóźnić starzenie Tajemnicze telomery a przerwy od jedzenia

Im krótsze nasze telomery tym krótsze nasze życie.

Proces skracania telomerów można jednak znacznie zahamować, a nawet odwrócić .
W jednym z badań pilotażowych opublikowanych w The Lancet Oncology wykazano, że w grupie mężczyzn uczestniczących badaniu, którzy zmodyfikowali styl życia m.in zmienili dietę i obniżyli poziom stresu przy pomocy takich technik jak joga i medytacja, długość telomerów wzrosła średnio o 10% w ciągu 5 lat, natomiast w grupie kontrolnej zmalała o ok 3%.

Jednak o wiele bardziej istotnym czynnikiem hamującym proces skracania telomerów jest ograniczenie podaży kalorii poniżej zapotrzebowania.
Za hamowanie lub przyspieszanie procesu skracania telomerów a w efekcie starzenie odpowiadają białka zwane sirtuinami – SIRT 1,2,3. Co ciekawe one są syntetyzowane w odpowiedzi na krótkotrwałe głodzenie ” zauważono, że podczas głodzenia dochodzi do wzrostu aktywności sirtuin” (1)

Stosowanie krótkotrwałych głodówek tzw intermitten fasting, dłuższe przerwy w jedzeniu, wstawanie od stołu z lekkim niedosytem zwiększa aktywność sirtuin.
Może to być np. dieta 8 godzinna, jednodniowy post w tygodniu, czy tzw dieta wojownika – spożywanie jednego dużego posiłku w ciągu dnia.

posty krótkotrwałe

Wniosek: im mniej jemy, tym dłużej żyjemy i dłużej zachowujemy młodość.

Przerwy w jedzeniu i krótkotrwałe posty pozwalają organizmowi lepiej uporać się pokarmem zjedzonym w ostatnim posiłku i przełączyć się z trybu „trawienie” na tryb „odpoczynku”, podczas którego będzie on  w stanie skupić na innych procesach takich jak chociażby naprawa komórek. (2)
Sam proces trawienia wymaga bardzo dużo energii.
Brak dłuższych przerw między posiłkami, ciągłe podjadanie skutkuje tym, że organizm przez większość doby zajmuje się trawieniem.

Promowany przez dyżurnych dietetyków styl żywienia „mało i często” to wymysł współczesnych czasów.
U Greków stosowano posty jako nakaz higieniczny.
Hipokrates twierdził „Jeśli człowiek mało je i pije, to nigdy nie zachoruje” zaś Sokrates nazywał „barbari” – barbarzyńcami tych, cojedli więcej niż dwa razy na dzień.
Jeszcze nie tak stosunkowo dawno jedzono 2 lub maksymalnie 3 posiłki dziennie, czasami jeden.
Ponadto regularnie przestrzegano okresowych postów, które od wieków zalecały swoim wyznawcom wszystkie religie.
Przerwy w jedzeniu nie tylko wpływają na przedłużenie młodości i życia (4), ale przyczyniają się do ogólnego zmniejszenia dziennego spożycia kalorii, efektywnego spalania tłuszczu, zwiększenia metabolizmu (ten zaczyna zwalniać dopiero po 72 godzinach postu), zwiększenia beztłuszczowej masy ciała, zmniejszania oporności na insulinę, zwiększonej produkcji hormonu wzrostu (3) wpływającego znacząco na długość życia i występowanie chorób sercowo-naczyniowych.

Oprócz przerw w jedzeniu, oczywiście przy zachowaniu zbilansowanej diety – niektóre substancje jak np. resweratrol –  składnik czerwonego wina czy związki występujące w taganku aktywują sirtuiny chroniąc telomery przed degradacją i skracaniem.

Referencje

(1) Sirtuiny — enzymy długowieczności? Katedra i Zakład Chemii Medycznej Akademii Medycznej w Gdańsku
(2) Practicality of intermittent fasting in humans and its effect on oxidative stress and genes related to aging and metabolism
(3) Fasting Enhances Growth Hormone Secretion and Amplifies the Complex Rhythms of Growth Hormone Secretion in Man
(4) Calorie restriction lets monkeys live long and prosper

Przeczytaj także...

loading...
  • Mirosław Wujek

    nie tak dawno odkryto że telomery odbudowują się po zastosowaniu bajkaliny

    • Gosia Skronska

      organizm wysycony omegą 3 też zachowuje dłużej dłuższe telomery
      i ma rację gumppek, że na pewno wiele innych czynników wpływa na długowieczność, nie mniej warto próbować, tym bardziej, że bajkalina czy czysta (to bardzo ważne) omega 3 są dostępne, jak i inne np. antyoksydanty, bo resweratol nie trzeba brać z wina, po co niszczyć wątrobę alkoholem 😉

  • gumppek

    Dziwne golec piaskowy raczej nie głoduje rytmicznie. Nie wie co to jest medytacja. Nie je traganka by żyje w Somalii i Etiopii. Nie stosuje regularnych postów po w naturze to niemożliwe, a żyje 10 krotnie dłużej jak jego krewniacy. I jeszcze jedno resweratrolu w winie jest nie wiele i jego też golec nie spożywa. Tym bardziej że aktywny jest tylko izomer trans który pod wpływem świata przekształca się w nieaktywny izomer cis. Problem długowieczności jest bardzo złożony. I jeszcze wiele wody upłynie w Wiśle zanim będzie można coś na ten temat powiedzieć. Użycie zwrotu wszystkie religie jest nie uprawnione bo tak naprawdę o wielu religiach nic prawie nie wiemy poza tym, że istniały. „Jeszcze nie tak stosunkowo dawno jedzono 2 lub maksymalnie 3 posiłki dziennie, czasami jeden”. A skąd taka wiedza ? Jakoś za czasów Hipokratesa ani rzadko ani mało

  • Gumiś

    Ja w tym celu uposażyłam się w olej z pestek malin 😀 Jak on mi nie pomoże to już nic innego!

%d bloggers like this: