Mierznica czarna na nerwy, bezsenność, nudności, niestrawność

Mierznica czarna [Ballota nigra] zwana czarną szantą od wieków służyła jako lekarstwo na nerwy, histerię, stany lękowe i nudności.

Nazwa botaniczna wywodzi się z greki, „ballo” znaczy odrzucać, w nawiązaniu do nieprzyjemnego zapachu. Drugi człon „nigra” pochodzi od czarnego koloru suszonych liści. Wraz z innymi gorzkimi ziołami mierznica była używana przez izraelitów w czasie święta paschy.

Mierznica czarna

Mierznica czarna jest rośliną pospolitą z rodziny jasnotowatych, występującą na terenie niemal całej Europy i Azji Zachodniej. Osiąga wysokość 30-60 cm. Wyraźnie czterokanciasta łodyga przybiera ciemnozielony lub czerwonobrunatny kolor.

Naprzeciwległe, owalne, ząbkowane, owłosione liście wydzielają cuchnący zapach przypominający stęchliznę. Kwiaty zebrane w okółki w kątach liści mają różową, białawą lub liliową koronę. Górne wargi są częściowo owłosione.

Mierznica występuje na glebach piaszczystych, nieużytkach, terenach ruderalnych, wyrasta przy poboczach dróg, wzdłuż murów, płotów, na wysypiskach śmieci. Kwitnie od maja do sierpnia. Surowcem zielarskim są ukwiecone szczyty pędów. Suszymy je w zacienionych, przewiewnych miejscach. Po ususzeniu ziele przybiera czarny kolor, wydziela lekko słodki, trawiasty zapach przypominający wilgotne siano.

W tradycyjnym zielarstwie

Od starożytności mierznicę stosowano przy chorobach o podłożu nerwowym: nudnościach, niestrawności, problemach z oddychaniem i zewnętrznie. Na ukąszenia jadowitych stworzeń i wściekłych psów Dioskurydes zalecał by „liście smagać solą i robić okłady”. Dla oczyszczenia cuchnących wrzodów sugerował ziele wymieszane z miodem.

Od XIII ziele było powszechnie stosowanym środkiem relaksującym i tonikiem trawiennym na terenie całej Europy. Leczono nim nerwowość, histerię, bezsenność, stany lękowe. Stosowano na kaszel, nudności, zgagę, niestrawność, rozstrój żołądka, wzdęcia, hemoroidy, owrzodzenia, bóle zębów, zatrzymanie miesiączki.

Profil energetyczny
Smak: gorzki, cierpki, kwaśny i lekko słodki
Energetyka: chłodzi, osusza
Tkanki: żołądek, śledziona, płuca, macica,
Działanie: usuwa niedrożności, nadmiar gorąca, rozpuszcza lepki śluz, tonizuje błony śluzowe

Mierznica czarna łagodzi nudności, niestrawność i bóle brzucha, gdy przyczyna leży w układzie nerwowym, nie żołądka. Dotyczy to choroby lokomocyjnej, zaburzeń trawienia o podłożu emocjonalnym, stanach lękowych.

Jest jednym z najskuteczniejszych ziół na kwaśne odbijanie, zgagę, kolkę żółciową. Przynosi ulgę przy astmie, ostrym i przewlekłym kaszlu, rozrzedza śluz, oczyszcza i tonizuje błony śluzowe. Pomocna przy zaburzeniach miesiączkowania, zarówno zbyt skąpych  jak i obfitych krwawieniach, inteligentnie przywracając równowagę.

Co mówi nauka?

Mierznica czarna zawiera żywice, terpeny, irydoidy, flawonoidy, fenole, olejki eteryczne, kwas galusowy, oleanolowy, ursolowy, pektyny, olejki eteryczne. Najwięcej cennych związków zawierają rośliny zebrane w okresie kwitnienia.

Działanie: antyoksydacyjne, relaksujące, przeciwskurczowe, przeciwwymiotne tonizujące, przeciwzapalne, gojące, moczopędne, żółćiopędne, napotne, przeciwgorączkowe, wykrztuśne, trawienne, zobojętniające kwas żołądkowy.

Pomaga przy skurczach żołądkowo jelitowych, kolce, nudnościach, chorobie lokomocyjnej, rozstroju żołądka i zaburzeniach trawienia na skutek stresu, niepokoju, słabym wydzielaniu żółci. Działa rozkurczowo na drogi oddechowe, rozrzedza śluz, łagodzi kaszel, krztusiec, astmę.

Badania wykazują działanie przeciwko komórkom nowotworowym PC-3 prostaty [1], [2]. Wywołuje ich apoptozę poprzez wewnętrzną kaskadę sygnałową.

Mierznica czarna działa relaksująco na układ nerwowy nie wywołując otępienia. Przywraca równowagę psychiczną, jest łagodnym środkiem przeciwdepresyjnym. Wskazania: niestabilność psychiczna, niska odporność na stres, łagodne stany lękowe, niepokój o zdrowie. Napięcie nerwowo-mięśniowe skutkujące kołataniem serca, bezsennością, zaburzeniami trawienia, nudnościami, dusznością, płytkim oddechem. Zaburzenia nerwowe związane z menopauzą.

Mierznica czarna przepisy i zastosowania

Żucie świeżego ziela
Przynosi natychmiastową ulgą przy kwaśnym odbijaniu, nudnościach, pieczeniu, zgadze, bólach na skutek kamieni żółciowych. Kilka liści z kawałkiem łodyżki przeżuć, połknąć sok i wypluć. Pojawi się krótkotrwałe uczucie jakby prąd przeszedł przez żołądek i dolegliwości ustąpią lub złagodnieją.

Herbatka z mierznicy czarnej

1-2 łyżeczki suszonego ziela zalać szklanką gorącej, prawie wrzące wody. Zaparzać 5-10 minut. Złocistobrązowy napar ma lekko słodki aromat, przypominający wilgotne siano. Smak gorzki, lekko kwaśny pozostawiający w gardle odczucie cierpkości, delikatnego mrowienia. Po dostaniu się do żołądka przynosi natychmiast kojące uczucie relaksu, ciężkości, uspokojenia. Po chwili można odczuć lekkie napięcie w głowie, które szybko mija, pojawia się jasność umysłu.

• Gorycz złagodzi odrobina imbiru, mięty, miodu, soku z cytryny
• W stanach niepokoju, napięć dobrze się łączy z rumiankiem, lipą, melisą, serdecznikiem, męczennicą
• Przewlekły kaszel: prawoślaz, ślaz, hyzop, szanta, dziewanna
• Niestrawność, wzdęcia, odbijanie – imbir, kocimiętka, prawoślaz, mięta
• Bóle, stany zapalne, – rumianek, imbir, wiązówka

Okłady 
Na infekcje skórne, rany, ukąszenia, wysypki robi się kompresy z mocnego naparu albo przykłada świeże, zmiażdżone ziele. Mierznica działa gojąco ściągająco na skórę, uelastycznia i spłyca zmarszczki. Nieprzyjemny zapach olejków ogranicza jej zastosowanie kosmetyczne.