Ocet czterech złodziei – oryginalna receptura przeciw zarazie

Ocet Czterech Złodziei [franc. Vinaigre des Quatre Voleurs] to legendarne panaceum dawnego zielarstwa europejskiego. Receptura powstała w okresie epidemii dżumy. Szybko trafiła do klasztorów i aptekarzy, zaś 1748 została włączona do oficjalnej francuskiej farmakopei.

Ocet czterech złodziei zwany marsylskim powstaje w wyniku maceracji mieszanki przypraw korzennych i ziół. Ma wiele zastosowań leczniczych i użytkowych. Skuteczny przeciw wirusom, zarazkom, zapobiega epidemiom.

Skąd osobliwa nazwa?

Otóż kiedy dżuma dziesiątkowała Europę, ludność w obawie przed zarażeniem masowo opuszczała miasta. W pośpiechu zabierano ze sobą najpotrzebniejsze rzeczy osobiste, zostawiając resztę dobytku. Łatwy łup stanowił pokusę dla rabusiów.

Znajdowali się jednak śmiałkowie nie zważający na ryzyko zarażenia. Korzystając z paniki, chaosu okradali domostwa dotknięte epidemią. Mimo stałego kontraktu z chorymi sami nie zapadali na chorobę. Kiedy zostali schwytani przez stróżów prawa, w zamian za darowanie życia zdradzili sekret antidotum na zarazę – recepturę octu ziołowego.

Ocet czterech złodziei – oryginalna receptura

W księgach parafialnych zachował się oryginalny rękopis, obecnie dostępny w archiwach państwowych. Link tutaj. Transkrypcja tekstu:

Rok 1721. Środek zapobiegawczy na dżumę i gorączkę złośliwą, zwany octem czterech złodziei. Nazwa pochodzi od faktu, że podczas epidemii dżumy w Tuluzie czterech złodziei wmieszało się w tłum ofiar i bezkarnie rabowało zarażone domy, nie zarażając się chorobą. Złodzieje ci, złapani i skazani, podali następujący środek zapobiegawczy:

„Weź dwa garnki dobrego octu i dodaj taką samą ilość szałwii, mięty, rozmarynu, lawendy, piołunu i majeranku. Parz to wszystko osiem dni na gorącym popiele lub słońcu. Odcedź płyn, wyciskając zioła. Następnie rozpuść w nim uncję kamfory i trzymaj w butelce. Wcieraj tę miksturę w skronie, nozdrza i codziennie płucz nią jamę ustną”. 

Jak się okazuje, legendy nie zawsze są dalekie od prawdy. Zwolennik ziół, proboszcz parafii Couiza, który 300 lat temu zapisał notatkę, wzbogacił parafialne księgi recepturami przeciw nawracającej gorączce, astmie itd. 

Octy ziołowe

Macerowaniu ziół w occie lub winie to stara tradycja. Każda kultura, region miały własny przepis na „ocet czterech złodziei”, w zależności od lokalnych, dostępnych roślin. W tradycji europejskiej zachowało około stu podobnych receptur, antyseptycznych receptur: m.in ocet Wenus, dziewiczy, papieski i inne.

Ocet ziołowy otrzymuje się przez zalanie octem jabłkowym ziół i przypraw i wielodniową macerację. Jest to jedna z metod konserwowania i zwiększenia skuteczności działania roślin leczniczych. Kwas jabłkowy łącząc się z solami mineralnymi i zasadami pomaga przekształcać glukozę w glikogen. Sprzyja lepszemu przyswajaniu krzemu, magnezu, potasu, żelaza i innych minerałów.

Zioła do octu czterech złodziei

Istnieje wiele lokalnych receptur na antyseptyczny ocet. Najczęściej w skład wchodzą (różnice regionalne).

• Czosnek – najsilniejszy antybiotyk, antybakteryjny, grzybobójczy, przeciwpasożytniczy.
• Rozmaryn – chroni serce, płuca, wspomaga trawienie
• Szałwia – dezynfekuje, osusza wilgoć, wzmacnia
• Lawenda – łagodzi stany zapalne, usuwa toksyny, pobudza krążenie, relaksuje, uspokaja
• Mięta – działa rozkurczowo
• Hyzop – oczyszcza krew, ma działanie przeciwwirusowe, przeciwbakteryjne i przeciwzapalne
• Mięta – rozprasza stagnację w płucach, żołądku i wątrobie, rozluźnia napięcia, przykurcze
• Tymianek – rozgrzewa, wzmacnia płuca, oczyszcza drogi oddechowe
• Cynamon – „porusza krew”, rozgrzewa klatkę piersiową, płuca, rozrzedza śluz, zmniejsza przekrwienie,
• Goździki – odkażają, po mistrzowsku wymiatają wolne rodniki.
• Piołun – obniża gorączkę, działa przeciw bakteriom, wirusom, grzybom, pasożytom.

Ocet czterech złodziei – proporcje składników

Na litr octu jabłkowego 4-5 ząbków czosnku, po 2 łyżki rozmarynu, tymianku, lawendy, szałwii, parę goździków i trochę cynamonu. Zioła i czosnek posiekać. W szklanym naczyniu zalać octem. Odstawić w ciepłe miejsce na 10-14 dni. Przefiltrować, mocno odcisnąć zioła i przelać do butelek.

Na wzmocnienie odporności i ochronę przed zarazkami można pić łyżeczkę na szklankę wody. Można używać do płukania ust, nacierania skroni, klatki piersiowej, dezynfekowania rąk, klamek, płukania włosów.

Ocet czterech złodziei według receptury Jean`a Valnet, słynnego francuskiego zielarza z początku XX wieku.

Bierzemy po 2 łyżki: kwiatów lawendy, rozmarynu, dzikiej mięty, szałwii, majeranku, anyżku, hyzopu. 4 ząbki czosnku (obrane i zgniecione) oraz litr białego wina lub octu jabłkowego. Procedura tak sama jak jak wyżej. Na bazie oleju robi się też  olejek złodziei 

Działanie: silne przeciwbakteryjne, przeciwwirusowe, przeciwgrzybicze. Pobudza krążenie obwodowe, wspiera odporność, dezynfekuje, zmniejsza ryzyko zakażeń. Z perspektywy wschodniej: osusza wilgoć, rozprasza wilgoć i wiatr, porusza krew/energię Qi/pranę, chroni płuca i serce, pobudza ogień trawienny, usuwa toksyny (ama).