Kminek na żołądek, niestrawność, wilgoć i śluz

Kminek zwyczajny [Carum carvi]  jest prastarą słowiańską przyprawą do pieczywa, mięs i serów. W średniowieczu był jednym z ważniejszych  towarów handlowych, obok pieprzu, szafranu i goździków widniał na gdańskich listach cen przypraw.

Podłużne, szare nasionka rodzi delikatna, dwuletnia roślina z rodziny selerowatych. Ma pierzaste liście i białe, czasem różowe kwiatostany.  Dziko wyrasta na łąkach, pastwiskach, miedzach, rowach i przydrożach, lubi żyzne, wilgotne, próchnicze podłoże. W ogródkach trzeba wysiewać wczesną wiosną lub pod koniec lata. Kwitnienie przypada na maj-czerwiec w drugim roku uprawy, nasiona zbiera się w lipcu.

 W tradycyjnym zielarstwie

„Rozgrzewa żołądek, oczyszcza od wiatru i sercu daje wesołość”.  W średniowieczu nasiona kminku uważano za przyprawę trawienną i lekarstwo na dolegliwości żołądka, wątroby, nerek, trzustki i dróg żółciowych. Wierzono, że żaden pokarm nie może zaszkodzić, jeśli się regularnie zażywa wymieszany po połowie z majerankiem.

Hieronim Spiczyński w 1542 zanotował „ rozgrzewa żołądek, rozwiewa wiatry i posila trawienie.” Awicenna zalecał dla wzmocnienia żołądka i oczyszczenia ciała z zastałej wilgoci.

Napary i olejki stosowano na ból brzucha, wzdęcia, kolki, słaby apetyt, również  jako środek łagodzący kaszel, usuwający śluz zalegający w klatce piersiowej. Według św. Hildegardy – oczyszcza z nadmiaru wilgoci i flegmy w ustroju.

Profil energetyczny

W tradycji medycyny arabskiej kminek uważany jest za ciepły i suchy w drugim stopniu. Oznacza to, że łagodnie ogrzewa i oczyszcza z nadmiaru wilgoci, śluzów, flegmy. „Duch w nim ognisty ale łagodny, kruszy zastoje, brzuch uwalnia od ciężkości, serce weseli a umysł czyni bystrzejszym”.

Profil energetyczny
Smak: Aromatyczny, ostry, posmak lekko gorzki, słodkawy
Energetyka: Rozgrzewa, osusza,
Tkanki: Żołądek, śledziona, płuca, wątroba, nerki
Działanie: Pobudza ogień trawienny, rozprasza chłód, wilgoć zastój w układzie pokarmowym, łagodzi napięcia, wzdęcia, skurcze

Kminek ma szerokie działanie obejmujące cały przewód pokarmowy, drogi oddechowe, nerki i skórę. Jego smak ogrzewa, ale nie rozpala. Pobudza przepływ krwi do narządów wewnętrznych, wszędzie tam gdzie panuje zastój, porusza to, co zastygłe.

Aromat wnika w głąb, ożywia sok żołądkowy i odpędza melancholię. Unikalne połączenie gorzkich olejków stymuluje perystaltykę jelit, zapobiega gazom, wzdęciom, zaleganiu treści pokarmowych w jelitach i procesom gnilnym. W nadmiarze podnosi pitta (gorąco).

Co mówi nauka?

Za smak, aromat i właściwości odpowiada bogaty skład olejków eterycznych. Karwon działa rozkurczowo, trawiennie, przeciwbakteryjnie. Limonen łagodnie uspakaja, rozluźnia, pobudza wydzielanie soków trawiennych. Ponadto kminek zawiera flawonoidy, kumaryny, kwasy tłuszczowe, żywice, błonnik, witaminę C, z grupy B i sole mineralne.

Działanie: antyoksydacyjne, antyseptyczne, przeciwzapalne, przeciwbakteryjne, trawienne, moczopędne, mlekopędne, żółciopędne, wykrztuśne, rozkurczowe, przeciwzakrzepowe, wspomagające krążenie, lekko uspokajające.

• Rozgrzewa, rozluźnia mięśnie gładkie jelit i przewodów żółciowych, reguluje dopływ żółci i soku trzustkowego do dwunastnicy.
• Wiąże i usuwa pleśni z organizmu, oczyszcza z toksyn i nadmiaru śluzów.
• Niesie ulgę przy chorobie wrzodowej żołądka i dwunastnicy
• Oczyszcza krew, poprawia krążenie
• Skutecznie rozwiązuje problemy trawienne wzdęcia, gazy, kolki, dyskomfort,
• Wzmacnia żołądek, wydzielanie soków trawiennych, wspiera pracę wątroby, trzustki

Praktyczne zastosowania

Napar z kminku
Łyżkę zmiażdżonych nasion zalać szklanką wrzątku, zaparzać pod przykryciem przez 15—20 minut.  Po przecedzeniu pije się 2—3 razy dziennie po pół szklanki, najlepiej łączyć w równych proporcjach z majerankiem. Przynosi ulgę przy wzdęciach, bólach brzucha, odbijaniu, lekkich zaparciach, niestrawności. Napar zaleca się niekiedy karmiącym matkom by pobudzić laktację oraz przy nerwicy wegetatywnej.

Woda kminkowa wzmacnia ogień trawienny
Litr wody, ¼ łyżeczki nasion kminku, ⅓ łyżeczka nasion kopru włoskiego, szczypta sproszkowanego korzenia lukrecji, tabletka wapna, (calcium).

Wodę zagotować, przelać do termosu i dodać składniki. Popija się ciepły napój łykami przez cały dzień. Woda kminkowa jest idealna dla wzmocnienia ognia trawiennego – słaby – oznacza kiepski metabolizm: słabe wydzielanie soków trawiennych, przyswajanie składników odżywczych i wydalanie. W tym stanie zazwyczaj brakuje energii.

Winko kminkowe

Do słoja wlać butelkę białego wytrawnego wina i 3 czubate łyżki zmielonych nasion kminku. Odstawić na 2 tygodnie często wstrząsając. Pije się mały kieliszek po jedzeniu – poprawia trawienie, zapobiega wzdęciom.

Osoby z problemami trawiennymi do ciężkostrawnych potraw  powinny dodawać świeżo zmielony kminek z majerankiem by zapobiec niestrawności, u kobiet karmiących poprawi laktację i zapobiegnie kolkom u niemowląt.

Mieszanka na niestrawność 
Wymieszać po 2 części kminku, kopru włoskiego z 3 częściami kolendry. Owoce rozgnieść w moździerzu lub zmielić w młynku. Parzyć łyżeczkę kwadrans w szklance wrzątku pod przykryciem. Popija się małymi łykami po jedzeniu przy niestrawności, gorączce, kaszlu, nagromadzeniu toksyn. /P. Muszyński/. Drobno sproszkowane nasiona można  zażywać w ilości „na końcu noża” popijając niewielką ilością wody.

Mieszanka przy skurczach żołądka i wzdęciach
Wymieszać równych proporcjach: kminek, koper włoski, owoce anyżu i liść mięty pieprzowej. 2 łyżeczki mieszanki zalać szklanką wrzątku, zaparzać pół godziny. Pije się małymi łykami cały dzień.

Syropek na kaszel
Wymieszać po łyżce kminku i ziela szanty zwyczajnej. Zalać 2 szklankami wrzątku, zaparzać pół godziny. Po odcedzeniu dosłodzić 2 łyżkami miodu. Przelać do termosu i popijać porcjami cały dzień.

Ból głowy w skroniach
Zaparzyć ½ łyżeczki kminku i ½ łyżeczki kurkumy w szklance wrzątku, pije się gorące.

Bezsenność, nadciśnienie, nerwica serca, dusznica bolesna
Wymieszać w równych ilościach kminek, koper włoski i ziele serdecznika. Łyżkę mieszanki zalać szklanką wrzątku, zaparzać 20 minut pod przykryciem. Wypija się w 3 porcjach dziennie. Przy niedoborze kwasu żołądkowego robi się podobnie napar z: kminku, kopru włoskiego, mięty, zdodatkiem waleriany (1/2 części) i chmielu (1/4 części).