Bratek polny oczyszcza krew, nawilża, łagodzi stany zapalne,

Bratek polny [Viola arvensis] to delikatna, pożyteczna roślinka traktowana jako chwast. Jego długie, jasnożółte kwiaty na długich łodyżkach wiją się w trawach od kwietnia do pierwszych śniegów.

Przez wieki był ceniony w medycynie ludowej i stanowił niezbędny składnik kuchni ziołowej. Pierwszy człon nazwy botanicznej viola to po łacinie fiołki, drugi „arvensis” od avrum – pole, ziemia orna nawiązuje do siedliska.

Bratek polny vs fiołek trójbarwny

Viola arvensis to dziki krewny bratka ogrodowego. Pospolicie występuje na łąkach, pastwiskach, nieużytkach, przydrożach i polach – wszędzie tam gdzie ziemia była naruszona. Na ziemiach uprawnych traktowany jako inwazyjny chwast. Jest rośliną samozapylającą, przyciąga motyle i owady zapylające.

Bratek polny często mylony jest, nawet w oficjalnych publikacjach z fiołkiem trójbarwnym. Bratki polne są drobniejsze, mają mniejsze kwiaty do 1,5 cm, płatki kwiatowe białawe do bladożółtych. Rozgałęzione łodyżki zwykle wyprostowane, półnagie, czasem płożące wyrastają z palowego korzenia.

Fiołki trójbarwne są zdecydowanie bardziej kolorowe z odcieniami fioletu, żółci i błękitu w różnych wzorach.

Płatki kwiatu V.arvensis są zwykle krótsze od działek kielicha, rozchodzą się pionowo. V. tricolor dłuższe, dwa boczne płatki skierowane ku górze.  Ze skrzyżowania tych dwóch gatunków powstała współczesna odmiana bratka ogrodowego.

W tradycyjnym zielarstwie

Całe wieki bratek polny cieszył się ogromnym powodzeniem jako ziele oczyszczające krew, limfę, udrażniające zatoki, łagodzące kaszel i problemy skórne. Dioskurydes opisał jako ziele kojące i chłodzące, przydatne na zgagę, hemoroidy, zapalne stany oczu i skóry, schorzenia układu oddechowego i głowy.

Napary z suszu stosowano jako środek moczopędny, łagodzący upławy, ropnie i dla „rozpuszczania treści żołądkowej”. Galen uważał, że bratki gotowane w winie dobre są dla umysłu dręczonego niezadowoleniem i melancholią co szkodzi płucom. Radził dodać odrobinę alpinii lekarskiej i lukrecji by uzyskać winno korzenne, które „uszczęśliwi, powstrzyma melancholię i uleczy płuca”.

Profil energetyczny
Smak:  Słodki
Energetyka: chłodzi, nawilża
Tkanki: Płuca, żołądek, krew, limfa
Działanie: Usuwa toksyczne gorąco, łagodzi przekrwienie, chłodzi krew, stymuluje ruch limfy, rozpuszcza złogi

Bratek polny ma łagodny, lekko słodki smak i działanie chłodzące, nawilżające wskazane przy objawach gorąca i suchości. Działa jednak  specyficznie w przypadku wilgoci na skutek zastoju i przekrwienia. Rozpuszcza zatory, odtruwa i wprawia limfę w ruch. Usuwa toksyny z tkanki łącznej, błon śluzowych i głębokich warstw skóry.

Idealny dla osób o słabej odporności, z wilgotnymi dłońmi, wiotką skórą, podatną na torbiele i obrzęk węzłów chłonnych. Słodki smak zmiękcza i odżywia tkanki, ożywia krew i limfę, dodaje sił. Bratek polny działa delikatnie przeczyszczająco na układ pokarmowy i regeneruje skórę.

Co mówi nauka?

Bratek polny jest bogaty w przeciwutleniacze, witaminę C, rutynę, sole mineralne i substancje śluzowe. Zawierają polisacharydy, flawonoidy, olejki eteryczne, saponiny i specyficzne polipeptydy- cyklotydy o działaniu przeciw patogennym grzybom i komórkom nowotworowym.[1].

Działanie: przeciwwirusowe, przeciwgrzybicze, przeciwbakteryjne, wykrztuśne, napotne, oczyszczające, odkażające,  przeciwbólowe, przeciwgorączkowe, przeciwreumatyczne, przeciwartretyczne, moczopędne, żółciopędne, rozkurczowe, przeciwobrzękowe.
Zastosowania:

• Wewnętrznie i miejscowo: stany zapalne i suchość skóry, łojotok, egzema, trądzik, wykwity, łuszczyca.
• Kruche naczynka włosowate, siniaki, obrzęki
• Kaszel, zajęte zatoki, przeziębienie, krztusiec, zapalenie oskrzeli, przewlekły kaszel gardłowo-nosowy.
• Zaburzenia przemiany materii, infekcje dróg moczowych, bóle reumatyczne, zapalenie stawów, obrzęk węzłów chłonnych, torbiele

Zastosowania bratka polnego

Bratek polny jest rośliną jadalną, stanowi dodatek do sałatek, zup i wielu potraw. Do celów zielarskich okresie kwitnienia zbiera się części naziemne i wiesza do suszenia w przewiewnym miejscu.

Herbatka 
2 łyżki świeżych lub 3 suszonych ziół zalać 2 szklankami wody. Doprowadzić do wrzenia, podgrzewać 5 minut. Pije się w dawkach podzielonych na 4 części. Poprawia przemianę materii, oczyszcza z toksyn, ma lekkie działanie moczopędne. Stosuje się jako środek wspomagający leczenie infekcjach dróg moczowych, przeziębienia, przy reumatyzmie. Mocniejszy napar zewnętrznie do płukania jamy ustnej i przemywania problematycznej skóry.

Nalewka 
Świeżo zebrane całe ziele, lekko podsuszyć. Zalać alkoholem 45% w stosunku 1;5. Macerować 2-3 tygodniu w zacienionym miejscu  codziennie wstrząsając. Stosuje się 30-50 kropli rozcieńczonych w wodzie dla oczyszczenia skóry: trądzik, czyraki, pokrzywki, liszaje.  Nie przekraczać zalecanej dawki.

Razem z nagietkiem można zrobić maść na problemy skórne. Przepis tutaj.