Czarcie żebro i ostrożeń polny oczyszcza, odtruwa, wzmacnia

Czarcie żebro – ostrożeń warzywny odgrywał bardzo ważną rolę w obrzędach wiary przyrodzonej i lecznictwie ludowym. Wierzono, że odgania złe moce, odczynia uroki i czyści zepsutą krew.

W wywarach czarciego żebra kąpano niemowlęta i osoby chorowite i niemowlęta, do dziś w nielicznych regionach zachował się ten zwyczaj. Przed wojną ostrożeń warzywny sprzedawano na targowiskach i w aptekach.  Młode liście i kłącza, o dużej zawartości białka – stąd nazwa ostrożeń warzywny. Powszechnie dodawano do pasz zwierzętom gospodarskim, by miały ładną, lśniącą sierść.

Czarcie żebro

Ostrożeń warzywny [Cirsium oleraceum] jest wieloletnią rośliną z rodziny astrowatych, często mylony z ostem i popłochem. Ma żółtozielone kwiaty i jest brawie bez kolców, w przeciwieństwie do swojego kuzyna, ostrożnia polnego [cirsium arvense], czyli popularnego ostu o jasnopurpurowych kwiatach.

Według prof. Ożarowskiego obydwie rośliny mają podobny skład chemiczny i porównywalne właściwości a surowiec handlowy jest „prawdopodobnie” mieszaniną obu gatunków. Energetycznie mają trochę inne działanie.

W Polsce występuje pospolicie na całym niżu i w okolicach podgórskich. Preferuje podmokłe gleby, łąki, wilgotne lasy i zarośla, torfowiska, okolice zbiorników wodnych. Kwitnie od lipca do września.

Surowcem zielarskim są całe pędy zbierane w czasie kwitnienia. Oddziela od łodyg liście wraz z koszyczkami i otaczającymi je małymi liśćmi. Suszy w zacienionym, przewiewnym miejscu, otrzymując ziele Herba Cirsii oleracei.

Ostrożeń polny

Cirsium arvense łatwo rozpoznamy po kolczastych, rozgałęzionych łodygach i różowo fioletowych kwiatach. Osiąga wysokość prawie dwa metry. Powszechnie występuje na polach, trawiastych nieużytkach i poboczach dróg. Wytwarza silnie rozgałęzione korzenie. Kwitnie od czerwca do października.

Nazwa botaniczna pochodzi z greki, od słowa kirsos – żylaki, w starożytności korzeń stosowano w leczeniu tej choroby. Gatunkowa arvense oznacza „z pól” i wskazuje na siedlisko.

Rośliny kolczaste nie muszą wytwarzać goryczek, by chronić się przed konsumpcją zwierząt i ptactwa. Stąd ostrożeń polny ma bardziej słodki, mdły smak i dużo słabsze działanie oczyszczające. Działa napotnie, żółciopędnie, moczopędnie, tonizująco, korzeń jest bogaty w inulinę.

W tradycyjnym zielarstwie

Czarcie żebro stosowano do oczyszczania „brudnej krwi”, przy problemach z wątrobą, układem moczowym, na skórnych wykwity, ropnie, wrzody. Kąpiele w wywarach miały oczyszczać z chorób, słabości, klątw. Po kąpieli zdrowego człowieka, woda pozostaje czysta przejrzysta. Gdy kąpieli kąpieli zażywa osoba chora, słaba, z rzuconym „urokiem” woda ciemnieje, gęstnieje, pojawiają się farfocle, tłuste, galaretowate plamy.

Profil energetyczny
Smak: gorzki, posmak słodki,
Energetyka: ochładza, osusza,
Tkanki: serce, wątroba, nerki,
Działanie: chłodzi krew i wątrobę, usuwa zastoje, obrzęki, hamuje krwawienie, spowalnia ostre reakcje detoksykacyjne.

Usuwa nadmiar ciepła i toksyny, hamuje krwawienia z macicy, płuc, w moczu, kale. Leczy żółtaczkę spowodowaną wilgotnym gorącem, stany zapalne wątroby, nadciśnienie. Miejscowo i wewnętrznie zmniejsza ropnie, wrzody, czyraki, pomaga w gojeniu ran.

Co mówi nauka ?

Czarcie żebro zawiera związki terpenowe, analogiczne do tych w korzeniu mniszka. Flawonoidy, glikozydy, garbniki, laktony, fitosterole, alkaloidy, olejki eteryczne.

Działanie: detoksykujące, żółciotwórcze, żółciopędne, odżywcze, regenerujące, przeciwzapalne, bakterio- i grzybobójcze, przeciwkrwotoczne, przeciwnowotworowe, ogólnowzmacniające.

Współczesne badania wykazały, że ostrożeń warzywny silnie odtruwa, ułatwia wydalanie szkodliwych produktów przemiany materii. To, co kiedyś nazywano działaniem „czyszczącym krew”, nauka dziś przypisuje obecności flawonoidów, a to, co wiązano z odczynianiem uroków, wyjaśnia działaniem substancji aktywnych. Inny język, interpretacje, ale skutek ten sam.

• Czarcie żebro oczyszcza z toksyn i poprawia odporność
• Wspomaga metabolizm, odchudzanie, chroni miąższ wątroby przed stłuszczeniem i marskością.
• Stymuluje produkcję moczu i płynów, napina luźne tkanki (działa ściągająco).

Poleca się w dolegliwościach wynikających z niesprawnego układu oczyszczającego i wydalniczego, nerek wątroby. Przy niestrawności, dnie moczanowej, reumatyzmie, reumatoidalnym zapaleniu stawów i mięśni, zapaleniu żył, chorobach skórnych, trądziku, łuszczycy, alergiach. Wspomagająco przy nowotworach.

• Zewnętrznie – zapalenie spojówek, trądzik, wysypki alergiczne, wrzody, czyraki, uszkodzenia naskórka, żylaki podudzi, oparzenia, łupież, wypadanie włosów. Okłady kąpiele, przymoczki działają przeciwzapalnie, napinają wiotką skórę – można stosować kosmetycznie.

Stosowanie ostrożnia w zalecanych dawkach wywiera skutków ubocznych.

Jak stosować czarcie żebro?

Odwar z ostrożnia
Zalać 2 szklankami ciepłej wody pół łyżki rozdrobnionego ziela. Gotować powoli pod przykryciem 5–10 minut. Odstawić na 5 min i przecedzić do termosu. Pije się 2–3 razy dziennie 0,5–0,66 szklanki na godzinę przed posiłkiem.

Stosuje jako środek moczopędny, oczyszczający i ogólnie wzmacniający. Zewnętrznie do okładów, przymoczek, obmywań, kompresów, nasiadówek, kąpieli i płukania włosów.

• Dla oczyszczenia krwi ostrożeń warzywny łączy się z liściem brzozy, wrzosem, kwiatem bzu czarnego, jasnotą i chabrem.
• Na choroby stawów, reumatyzm, artretyzm, cukrzycę, problemy skórne czarcie żebro łączy się z wiązówką, topolą, lepiężnikiem lub innymi ziołami przeciw- reumatycznymi. Stosuje miesiąc, 1 lub 2 razy dziennie.
• By oczyścić i wzmocnić wątrobę – z ostropestem, korzeniem mniszka, karczochem, rzepikiem.
• Przy problemach z oddawaniem moczu z rdestem, perzem, wilżyną, nawłocią, brzozą.
• Na prostatę z wierzbówką, znamionami kukurydzy, wilżyną, niecierpkiem.
• By poprawić napięcie luźnych tkanek z przywrotnikiem, krwawnikiem, rutą, lawendą

Nalewki

Zalać 250 ml alkoholu (70%) 25 g starannie rozdrobnionego ziela, macerować 14 dni, często wstrząsając. Pije się 30 kropli rozpuszczone w 0,25 szklanki wody 2–4 razy dziennie miedzy posiłkami. Jako środek moczopędny, przeciwzapalny i wzmacniający.

Na winie 50 g ziela zalać 250 ml czerwonego, wytrawnego wina podgrzanego do temperatury 70 st. C. Macerować 14 dni, stosuje się 5 ml raz dziennie. Związki czynne są trudniej rozpuszczalne w wodzie, nalewka działa silniej.

Mieszanka na dnę moczanową

Wymieszać 100 g ziela czarciego żebra lub ostrożnia polnego, i po 50 g korzenia mniszka i łopianu. Wsypać do garnka 3 łyżki mieszanki, zalać 4 szklankami wody, zagotować, podgrzewać na małym ogniu 5 minut. Po przecedzeniu pije się ciepłą her batkę cały dzień

Herbatka dla dzieci płaczliwych, lękliwych
Dzieciom ostrożeń najlepiej połączyć z melisą, dziurawcem albo majeran kiem. Podaje się słabą herbatkę: 1 łyżeczkę mieszanki zalać szklanką wrzątku, osłodzić miodem lub domowym sokiem owocowym. Herbatka z ostrożnia ma przyjemny smak i zapach, dzieci chętnie ją piją.

Kąpiel z czarcim żebrem

Zalać 2 litrami wody 50 g ziela,  gotować 15 minut. Po przecedzeniu wlać do kąpieli wodnej, dosypać garść soli. Czas kąpieli 15–20 minut, po kąpieli ciała nie spłukiwać. Jak mówią stare przekazy, najlepiej działa przy pełni albo w ostatniej kwadrze księżyca.

Kiedy ktoś źle się czuje z nieznanych przyczyn, lekarze nie potrafią znaleźć wyja śnienia, warto wypróbować kąpiel w czarcim żebrze. Również wówczas, gdy człowiek czuje się przytłoczony, nosi długo ciężar, potrzebuje oczyścić głowę z nadmiaru myśli i emocji.

B. della Porta