Medycyna ziołowa – czy zioła rzeczywiście są skuteczne?

Odwiedziła mnie znajoma związana z branżą medyczną. Przygotowałam dzbanek herbaty ziołowej, popijając ją, rozmawiałyśmy o codziennych sprawach. W pewnym momencie uśmiechnęła się z zaskoczeniem:
— Pyszna. Nie sądziłam, że zioła mogą tak dobrze smakować.

Zamilkła na dłuższą chwilę… po czym dodała:
— Ale jak myślisz, czy zioła naprawdę działają?
Byłam zdumiona, że wykształcona, inteligentna osoba osadzona w świecie nowoczesnej medycyny może mieć tak nikłą wiedzę o jednej z najstarszych form leczenia.

Medycyna ziołowa

Wielu z nas uważa, że zioła są zbyt słabe, nieskuteczne lub wręcz bezużyteczne. Tymczasem medycyna ziołowa jest fundamentem, na którym tysiące lat opierało się lecznictwo. Do dziś około 80% światowej populacji — głównie w krajach rozwijających się — przy mniejszych i większych dolegliwościach korzysta z leków pochodzenia roślinnego.

Dla wielu kultur medycyna ziołowa pozostaje żywym dziedzictwem, przekazywanym z pokolenia na pokolenie. Zioła są łatwo dostępne, robione z nich leki niedrogie i — co najważniejsze — skuteczne.

Dlaczego więc „oświecona” cywilizacja zachodnia zdegradowała ziołolecznictwo do roli pobocznej medycyny alternatywnej? Takiej, której nie należy ufać, bo rzekomo jest nieskuteczna i przestarzała? Czy dlatego, że nie da się jej opatentować, zamknąć w kapsułce i wytworzyć masowo w fabrykach opartych na syntetycznych pochodnych ropy naftowej?

W ludzkiej naturze leży pociąg do nowinek i wygody. Szukamy najnowszego leku — czegoś, co szybko i łatwo usunie objawy, bez potrzeby zagłębiania się w przyczyny problemu i wprowadzania koniecznych zmian w stylu życia.

Odchodzenie od natury

Podczas gdy starożytne systemy lecznicze są oparte na obserwacji człowieka, natury i wzajemnym oddziaływaniu, medycyna, jaką znamy dziś, powstawała na bazie eksperymentalnej. Rzekomo ma korzenie w kulturze greckiej, jednak próżno szukać powiązań w zasadniczym koncepcie. Ówcześni prominenci wiedzy medycznej byli naukowo myślącymi klinicznie aktywnymi lekarzami i równocześnie filozofami o szerokiej wiedzy. Traktowali człowieka jako całość podlegającą prawom wszechświata.

Już przed Kartezjuszem, który grubą kreską oddzielił ciało od umysłu i ducha, medycyna zaczęła obierać kurs wsteczny, oddalając się od źródeł poznania i rzetelnej wiedzy. Metody leczenia niepasujące do nowych, naukowych dogmatów z góry odrzucono jako nieprzydatne, nie zawracając sobie głowy, czy coś w praktyce się sprawdza, czy nie.

Moim zdaniem odchodzenie od zielarstwa zaczęło się w XVI wieku. Medycyna tamtego okresu była podzielona na trzy poziomy. Na szczycie stali wykształceni lekarze znający się na humorach i diagnozie z pulsu. Niżej aptekarze dostarczający im leki, najniżej cyrulicy wykonujący niektóre zabiegi. Zielarze i kobiety nazywane „mądrymi” leczące zwykłych ludzi nie leżały w kręgu zainteresowań placówek medycznych.

Lekarze tworzyli wówczas niezwykle skomplikowane receptury, pełne drogich i osobliwych składników. Stosowano substancje, które dziś budzą grozę – jak rtęć czy antymon. Jeden z największych umysłów tamtej epoki, Paracelsus, otwarcie krytykował ówczesne środowisko medyczne swoich czasów: ” Tak haniebne robią leki, że jedynie dzięki Opatrzności Bożej nie wyrządzają więcej szkody, a jednocześnie  ekstrawagancko pobierają za nie opłaty”.

Aptekarze prowadzili wspaniałe sklepy, pełne ziół, żywic i egzotycznych przypraw. Nie wolno im jednak było wystawiać własnych recept dla pacjentów. Aby utrzymać się z zawodu, musieli więc polegać na współpracy z lekarzami.  Od tego momentu medycyna coraz bardziej zaczęła być utożsamiana z podawaniem leków, zaś system opieki zdrowotnej skupił się na usuwaniu symptomów choroby.

Biedniejszych nie było stać na lekarzy, dzięki czemu skutecznie leczyli się ziołami, aż do nowej ery czasów powojennych, kiedy farmacja całkowicie zastąpiła medycynę roślinną.

Nowoczesne ziołolecznictwo

Po latach odrzucenia zioła przeżywają prawdziwy renesans. Niestety o starym kunszcie zielarstwa w naszej kulturze zapomniano. Dzisiejszy wielki powrót ziół oparty jest o badania naukowe, a to zaledwie wiedza fragmentaryczna.

Oparte na biochemii ziołolecznictwo powiela schematy medycyny alopatycznej: przypisuje zioła do konkretnych chorób.  Stara się leczyć symptomy choroby, nie człowieka.

Im bardziej poznajemy zioła, ich charaktery, oddziaływanie na tkanki, ciało i ducha, zaczynamy sobie  uświadamiać, że nie można ich przypisać do żadnej jednostki chorobowej. Na jednego człowieka dana roślina dobrze zadziała, na innego nie, lub nawet pogorszy stan.

Jesteśmy oswojeni z kanonami kanonami nowoczesnej medycyny. Szybka wizyta, analiza, przypisanie numeru jednostki chorobowej i recepta. Czyli leczenie objawowe, pomijające kompletnie źródło dolegliwości. W tym kierunku poszło współczesne ziołolecznictwo. Cała wiedza skupia się na składnikach chemicznych, pomijając o energetykę roślin.

Tradycyjna medycyna ziołowa bierze pod uwagę całość – w pełnym wymiarze człowieka jak oraz roślinę wraz z jej informacją energetyczną.  Lecznicza siła ziół to energia – coś co Indianie nazywają Duchem roślin, ajurweda Praną, TCM – energią Qi.  Zasady ich doboru pod względem energetycznym, daleko wykraczają poza leczenie objawowe. Właściwie dobrane dla człowieka będą przywracać równowagę na poziomie fizycznym, mentalnym, emocjonalnym i duchowym. Skorzystamy nie tylko z chemicznych związków, ale energii witalnej roślin.

W serii książek „Tajemnice ziół-zapomniana wiedza” przy profilach ziół podaję wzorce nierównowagi i jak dopasowywać do człowieka. Zapraszamy do sklepiku, TUTAJ.

B. della Porta