Morszczyn bogaty w jod – tarczyca, metabolizm, odporność

Morszczyn pęcherzykowaty [Fucus vesiculosus] to brunatnica występująca w wodach przybrzeżnych północnych mórz i oceanu Atlantyckiego Atlantyku.

Nazwa wywodzi się od charakterystycznych, wypełnionych powietrzem pęcherzyków, które umożliwiają unoszenie się na powierzchni wody. Dzięki nim morszczyn lepiej wykorzystuje światło słoneczne do fotosyntezy, mogąc kierować się do słońca w czasie przypływów i odpływów.

Morszczyn pęcherzykowaty

Rodzaj Fucus –  wielokomórkowych glonów, pojawił się około 120 milionów lat temu, w okresie wczesnej kredy. Morszczyn pęcherzykowaty przywędrował do Bałtyku z Morza Północnego kilka tysięcy lat temu.

Jest wieloletnim wodorostem o taśmowej plesze z twardym zaczepem (odpowiednik korzeni), którym przyczepia się do skał wzdłuż linii brzegowej. Brązowawe lub zielonkawe liście (fylloid) są płaskie. Składają się z trzonu i blaszki. 

Świeżo zebrany morszczyn wyróżnia mocny, morski aromat i śliska powierzchnia. Ususzony kurczy się, twardnieje, ciemnieje na powierzchni zostaje jasny, delikatny nalot. W ustach początkowe słone wrażenie ustępuje szybko smakowi umami, który pobudza apetyt, wydzielanie śliny i wspomaga trawienie.

W tradycyjnym zielarstwie

Brunatnice były stosowane w celach leczniczych już I wieku n.e. „Phykos morski rodzi się na skałach i brzegu morskim; używa się go do barwienia włosów na czarno, a w medycynie przykłada się go do guzów i obrzęków. Ma moc osuszającą i ściągającą; zmieszany z octem leczy wrzody i opuchlizny” pisał Dioskurydes.

„Niektórzy mówią, że phykos zbierany w czasie przypływu jest silniejszy niż ten zbierany, gdy morze ustępuje.” Herbarium Apuleii Platonici około IV w. W średniowieczu mnisi i medycy klasztorni stosowali suszony morszczyn do okładów, maści na stłuczenia obrzęki. Wewnętrznie jako środka oczyszczającego krew. Od XVII wieku zaczęto leczyć wole, choroby tarczycy.

Profil energetyczny
Smak: słony
Energetyka: neutralna do chłodzącej, osusza – reguluje
Tkanki: wątroba, serce, nerki, żołądek
Działanie: Usuwa gorącą wilgoć, śluzy, reguluje wodę i flegmę, zmiękcza twarde guzy.

Woda podąża za solą, stąd słony smak kieruje energię w dół, do nerek. Tradycyjnie smak słony jest tonikiem dla serca, zwiększa płynność i poprawia objętość krwi, zapobiega utracie elektrolitów.

• Według medycyny wschodniej oczyszcza gorącą wilgoć, reguluje przemianę wody (zatrzymywanie płynów, obrzęki nóg, twarzy.
• Rozprasza śluz i zmiękcza stwardnienia – guzy, obrzęki, torbiele tłuszczaki.
• Usuwa nadmiar flegmy i uspakaja – uczucie ciężkości w klatce piersiowej, kaszel z flegmą
• Reguluje metabolizm spala Ama (toksyny), oczyszcza kanały, wspiera tarczycę, mineralizuje wzmacnia tkanki
• Przydatny dla Kapha dosha – ociężałość, spowolnienie, obrzęki nadwaga

Wszystkie wodorosty zmiękczają i uelastyczniają tkanki. Poprawiają kondycję naczyń krwionośnych i skóry.  Odżywcze i nawilżające działanie dotyczy także mięśni szkieletowych, ścięgien i stawów.

Co mówi nauka?

Morszczyn pęcherzykowaty jest bogaty w jod niezbędny do prawidłowej pracy tarczycy i równowagi metabolicznej. Jest źródłem wapnia, magnezu i potasu kluczowe elektrolity dla układu nerwowego. Zawiera przeciwutleniacze i pierwiastki śladowe : w tym żelazo, cynk i selen. Oraz fukoidany i alginiany – związki o konsystencji żelu, które łagodzą podrażniania przewodu pokarmowego i wspomagają detoksykację.

• Stanowi wsparcie tarczycy przy niedoborach jodu lub niedoczynności
• Równoważy pracę hormonów, poprawia metabolizm, detoksykuje
• Łagodzi stany zapalne błon śluzowych, skóry i stawów,
• Uzupełnia minerały

Praktyczne zastosowania

Surowe algi, glony, wodorosty nie są łatwostrawne dla układu pokarmowego człowieka. Na Dalekim Wschodzie spożywano je gotowane lub fermentowane. Bardzo dobrym sposobem jest dodawanie niewielkiej ilości do rosołów lub ryżu. Długo gotowane potrawy wchłoną minerały i złagodzą smak. Wystarczy 3-5 gram 2-4 razy w tygodniu.

Koktajle na surowo, promowane jako „żywność funkcjonalna” mogą zaburzyć trawienie, wywołać nudności, wzdęcia, gazy, bóle brzucha, zawroty głowy, wysypki skórne i utratę energii.

Odwar z morszczynu

1-2 łyżeczki zalać szklanką wody. Gotować 10-15 minut. Poprawia metabolizm, wspomaga tarczycę. Sproszkowany dodaje się szczyptę do wody lub mleka – działanie oczyszczające, mineralizujące tkanki.
Do kąpieli i okładów moczy się liście w ciepłej wodzie.

Nalewka receptura apteczna z XIX w

• 50 g suszonego morszczynu
• 250 ml wódki 40–50%

Zalać surowiec alkoholem, zamknąć w słoiku. Pozostawić na 10–14 dni w ciemnym miejscu i przefiltrować.  Stosuje się 10–15 kropli 2 razy dziennie rozcieńczone w wodzie. „Na na słabą czynność tarczycy, otłuszczenie, obrzęki i ogólne spowolnienie sił życiowych”.

Rosół z morszczynem 

Energetyczny, wzmacniający rosół na kościach powinien być długo gotowany.  Na początku dodać liść laurowy, ziele angielskie, pieprz ziarnisty, łyżeczkę morszczynu lub wodorostów, garść grzybów shitake lub maitake. Po kilku godzinach gotowania dołożyć warzywa, pod koniec  tradycyjne rosołowe zioła. Przy infekcjach przeziębieniowych warto dodać odrobinę chili lub tymianku.

Przeciwskazania

Słony smak i chłodząca natura może osłabić śledzionę, jeśli stosowany długo lub u osób wychłodzonych. Nie zaleca się  przy niedoborze śledziony/żołądkach, przy biegunkach i uczuciu zimna.