Kandyzowane skórki cytrusów – przepis i działanie w medycynie wschodniej

Kandyzowane skórki cytrusów są doskonałym dodatkiem do herbatek ziołowych, napojów, ciast, deserów, grzanego wina. Mają słodko-kwaśny smak i przyjemny, relaksujący aromat.

Skórki cytrusów zwykle lądują w koszu na śmieci. Jak na ironię zawierają najwięcej olejków lotnych i przeciwutleniaczy. W Indiach owoce zjada się z częścią skórki, aby wspomóc ich trawienie. Miąższ cytrusów jest zimny, śluzotwórczo – skórka ciepła, rozgrzewająca, usuwa śluz z płuc i przewodu pokarmowego.

Skórki cytrusów

Suszone skórki cytrusów to klasyczny surowiec zielarski w medycynie wschodniej. Mają mocniejsze działanie i są dodawane do mieszanek ziół gorzkich, nalewek, octów trawiennych.  Zwykle herbatki przygotowuje się z 3-9 g skórek na szklankę wody, gotuje na małym ogniu 10 minut. Przepisy na gorzkie octy trawienne tutaj. 

Tradycyjnie we Włoszech herbatki ze skórek cytryny podaje się po posiłkach by wspomóc trawienie. Łagodzą wzdęcia, niestrawność, uczucie pełności w jamie brzusznej. Gotowane skórki pomarańczy wykorzystuje się dla poprawy trawienia, uregulowania pracy hormonów, by opóźnić nadejście menopauzy.

Profil energetyczny 
Smak: aromatyczny, gorzki, ostry, lekko cierpki, słodki
Energetyka: rozgrzewa, osusza
Tkanki: płuca, śledziona, żołądek,
Działanie: reguluje przepływ Qi/prany, pobudza, rozprasza zastój, letarg, przekształca śluz

Świeże skórki cytrusów są chłodniejsze, mniej wysuszające.  Suszone mają działanie stymulujące ruch, przepływ. Rozluźniają klatkę piersiową, harmonizują trawienie, usuwają zastałą wilgoć, flegmę i śluz. Pobudzają ogień trawienny, poruszają vata dosha w jelitach. Mają działanie pobudzające, wykrztuśne, przeciwkaszlowe, przeciwastmatyczne, przeciwwymiotne, regulujące pracę żołądka.

Wskazane przy wzorcach nierównowagi: wilgoć i śluz, leniwe trawienie, mdłości, uczucie ciężkości po posiłkach, wzdęcia, kaszel z flegmą, zapchane zatoki, stagnacja Qi śledziony. Przeciwskazania niedobór Yin (suchość na głębokim poziomie), wewnętrzne gorąco, zgaga. Odziaływanie na dosha: Kapha ↓↓↓ Vata ↓ Pitta ↑.

Kandyzowane skórki cytrusów

Historycznie kandyzowane skórki cytrusów były cenione bardziej jako dodatek kulinarny, ale nie pozbawiony wartości. W niewielkich ilościach nadal są postrzegane jako środek łagodnie wspomagający trawienie, rozpraszający napięcie, tonizujący przy wyczerpaniu.

Suszone skórki cytrusów o działaniu poruszających, osuszającym są połączone z ciężkim, słodkim smakiem nawilżającym i odżywczym. Smak aromatyczny, gorzki, ostry, słodki. Działanie w medycynie wschodniej:

• Ajurweda: poprawia smak potraw/mieszanek ziołowych, łagodnie pobudza ogień trawienny Agni, nawilża Rasa dhātu, rozprasza napięcie Vata, tonizuje wyczerpany organizm
• Porusza Qi śledziony i żołądka, osusza nadmiar śluzów jednocześnie nawilża Yin, łagodzi suchy kaszel. Usuwa zimną stagnację, napięcie z klatki piersiowej.
• Przeciwskazania: wysoka kapha, nadmiar wilgoci, śluzu, gorąco w żołądku, refluks, cukrzyca, insulinoporność.

Podsumowując – kandyzowane skórki cytrusów są dobre w niewielkich ilościach, zimą, przy osłabieniu, wyczerpaniu i suchości. Najzdrowsze będą z cukrem trzcinowym, który tonizuje, poprawia krążenie i regeneruje krew lub kithul.

Kandyzowane skórki cytrusów przepisy

Najlepsze owoce – pomarańcze, mandarynki, limonki, cytryny (w małej ilości). Opcjonalnie można dodać cienki plasterek imbiru, kawałek pół laski wanilii, 2 strąki kardamonu.

Obrane skórki owoców pokroić w grube paski. Włożyć do średniej wielkości rondla, zalać wrzątkiem około 5 cm nad powierzchnię i gotować około kwadrans i odcedzić. (Mocno gorzkie skórki np. grejpfrutów trzeba wcześniej zalać zimną wodą, krótko 2-3 razy podgotować, odlewając wodę).

Odcedzone skórki przełożyć do rondla, zalać taką samą ilością wody i cukru, dodać przyprawy. Gotować bardzo powoli 40-60 minut. Skórki powinny być miękkie, półprzezroczyste – syrop gęsty.

Skórki z syropem można przelać do słoiczka – jako pyszny dodatek do herbatek – lub ususzyć. Rozłożyć na papierze do pieczenia, podpiec w piekarniku 40–50°C (uchylone drzwiczki) lub zostawić w temperaturze pokojowej na 1-2 dni.

B. della Porta

Po więcej ciekawych przepisów zapraszam do moich książek, i najnowszej Tajemnice ziół – zapomniana wiedza 4.