Suchość w tkankach, niedobór płynów ustrojowych

Suchość oznacza niedobór płynów ustrojowych na głębszym poziomie. Typowe ogólne objawy: sucha skóra, błony śluzowe jamy ustnej, języka, nosa, warg, gardła, suche stolce.

Najbardziej narażeni jesteśmy na suchość od pierwszych chłodnych sierpniowych poranków, kiedy zaczyna dominować żywioł powietrza – vata. Wraz ze stopniowym spadkiem temperatur wyparowuje wilgoć, w powietrzu zaczynamy czuć zapowiadającą jesień, rześkość i suchość.

Tudzież wysycha nawet krew, więc ciało na co reaguje starając się pochłonąć każdą kroplę tłuszczu z krwi, by izolować skórę przed nadchodzącymi chłodami. Rozrzedzonej krwi trudniej jest zatrzymać wilgoć. W efekcie zarówno suche powietrze jak i czynniki wewnętrzne sprawiają,  że nasze ciała wysychają jak śliwki.

Suchość – niedobór płynów ustrojowych

Sucha, nieprzyjemnie ściągnięta skóra informuje, że wewnętrzne narządy i tkanki wysychają. Suchością może być niedobór wody lub/i tłuszczów z powodu niedostatecznego dostarczania, zaburzeń wchłaniania, stresującego trybu życia, nierównowagi konstytucyjnej.

W ajurwedzie suchość w tkankach to nadmiar vata dosha. Objawy

• Sucha, szorstka skóra, wysuszone błony śluzowe gardła, nosa, wargi, uszy. Utrata smaku, zwiększone pragnienie.
• Nadmierna suchość, cienkie, słabe błony śluzowe są narażone na działanie, kwasu żołądkowego, które je wyżera.
• Suchość wewnętrzna: wzdęcia, gazy, zaparcia, twarde stolce, problemy z ciśnieniem, zaburzenia pracy płuc
• Słabe krążenie, skurcze mięśni, suche, sztywne stawy
• Nadmierny niepokój, pobudzenie, wiercenie się, drżenie mięśni, kołatanie serca
• Astma, suchy kaszel, bóle głowy
• Język suchy, czasem popękany
• Rozproszony umysł, zaburzenia snu, skłonność do depresji

Suchość w emocjach, zachowaniu wybiera skrajności, czarne albo białe i nic pomiędzy, blokuje różne działania. Odczuwana jako wyczerpanie, brak rezerw energetycznych, czemu dajemy wyraz w powiedzeniach: czuję się jak przepuszczony przez wyżymaczkę, wyciśnięto ze mnie wszystkie soki.

Niedobór wytwarzania soków trawiennych, enzymów również jest stanem suchości. Przesuszone, cienkie, słabe błony śluzowe żołądka są narażone na działanie kwasu solnego, które je wyżera. Ekstremalna bądź długotrwała suchość prowadzi do atrofii tkanek, np. osłonek mielinowych.

W medycynie chińskiej

Płyny ustrojowe są częścią Yin. Suchość uznaje się za łagodną formę niedoboru Yin. Z drugiej strony długotrwały niedobór Yin drenuje tkanki z płynów.

Narządami najbardziej narażonymi na niedobór Yin: nerki, płuca , serce, wątroba i żołądek. Przy poważnym, długotrwałym, trwającym latami niedoborze Yin rozwija się puste gorąco – więcej TUTAJ.

Typowe objawy niedoboru Yin: rozdrażnienie, niepokój, rozgorączkowanie, wyczerpanie, podwyższona temperatura, szybki puls, uderzenia gorąca, spierzchnięte usta, suchy, czerwony język, zaparcia, zaczerwieniona skóra, skąpy ciemny mocz, mocny zapach potu, suchość gardła i języka nocą.

• Niedobór płuc – suchość skóry, suchy kaszel
• Żołądka/śledziony – suchość w ustach, popękany język, brak pragnienia
• Nerek – skąpe oddawanie moczu, suchość gardła i języka nocą.
• Wątroby – suche oczy, włosy, skóra, łamliwe paznokcie, zawroty głowy, nocne poty, mrowienie, drętwienie kończyn, bezsenność, kurza ślepota, męty w oczach.
• Jelita grubego – suche stolce, zaparcia.

Życie wypełnione stresem i gonitwą wyczerpuje głębokie płyny Yin i skutkuje niedoborem nerek. Energetycznie osłabione nerki nie są wstanie „zarządzać” nawodnieniem na poziomie komórkowym. Lęk, strach, niepokój, obawy, brak poczucia bezpieczeństwa osłabiają nerki.

Wszystkie leki farmakologiczne wyczerpują głębokie płyny yin, niezbędne do chłodzenia wątroby i nawilżania i „smarowania tkanek”. Nieodpowiednie używanie bardzo gorzkich ziół  silnie wysusza krew i tkanki. Przykładem jest nadużywanie kurkumy, więcej w tym artykule.

Środki zaradcze

Niemal oczywiste jest, że należy się nawadniać, ciepła i gorąca woda najlepiej przywraca balans vata. Gotowana zyskuje energię i jakość, którą ajurweda nazywa sukshma [przenikanie]. Lepiej penetruje i oczyszcza subtelne kanały, skuteczniej wnika w głąb komórek.

By zrównoważyć vata w diecie powinny dominować smaki kwaśny, słodki i słony. Unikać  cierpkiego smaku, nie w pełni dojrzałych owoców, ściągających i moczopędnych ziół, suchych, surowych, przetworzonych pokarmów. Nie wskazane są seler, pietruszka, szparagi, kofeina, czarna herbata.

Kwaskowate  brzoskwinie, pomidory , winogrona, tonizują krew, odżywiają osocze, pomagają w odbudowie płynów komórkowych i przywracają wyschniętą energie. Soczyste ogórki, gruszki, kabaczki, chłodne potrawy lepiej jeść w południe, przed snem warzywa ugotowane w wodzie, na parze, duszone, by zbytnio nie obciążać układu trawiennego.  Słodki smak nawilża, odżywia i regeneruje tkanki: bataty, dynia, buraki, marchew, daktyle, figi.

Dla Vata ajurweda zaleca kwadrans przed kąpielą masaż ciepłym olejem sezamowym lub migdałowym.

Wsparcie ziołowe

Zioła stymulujące czynności wydzielnicze mogą pogłębiać stan suchości i powodować większą utratę płynów. Nie chodzi tu tylko by dostarczyć i stymulować wytwarzanie wilgoci. Równie ważne, by pomoc organizmowi w utrzymaniu nawilżenia, wchłanianiu i wykorzystywaniu składników z pożywienia.  Mamy tu kilka kategorii:

• Zioła o słodkim i śluzowatym smaku, nawilżające, odżywiające, regenerujące. Lipa, lukrecja, miodunka (płuca), dzięgiel leśny, perz (nerki, wątroba), gwiazdnica, lucerna, fiołki, podbiał, koniczyna czerwona. Malwy, ślaz, prawoślaz, hibiskus, aloes, rojnik, babka, okra, kora wiązu czerwonego (jelita). Owies mleczny (układ nerwowy).
• Oleiste, przy braku smarowania, tonizujące i łagodzące. Len, lnianka, lwa paszcza, żmijowiec, wiesiołek, ogórecznik, dzięgiel chiński, pachnotka zwyczajna.
• Ściągające przy zbytnim rozluźnieniu tkanek: przywrotnik, szałwia, krwawnik
• Kwaśne tonizujące antyoksydanty: głóg, dzika róża, portulaka, owoce jagodowe

Herbatka nawilżająca tkanki

Wymieszać lipę, pachnotkę, przywrotnik, kwiat i liść głogu, odrobinę hibiskusa. Łyżeczkę mieszanki zalać szklanką przegotowanej wody o temperaturze nie przekraczającej 90 °C. Parzyć pod przykryciem 10-15 minut.