Bluszcz pospolity lekarstwo i środek do prania wełnianych tkanin

Bluszcz pospolity [Hedera helix] to wiecznie zielone pnącze, otaczające mury i pnie drzew. Za pomocą korzeni przybyszowych wnikających w szczeliny wspina się po skałach, płotach i ścianach budynków, wije się nisko po glebach dzikich przestrzeni.

Bluszcz pospolity lekarstwo i środek do prania wełnianych tkani

Ta odporna na mrozy, długowieczna roślina należy do rodziny araliowatych i jest kuzynem żeń-szenia.

Bluszcz pospolity

Pochodzi z umiarkowanej strefy Europy i Azji, lubi chłód i wilgoć. Wydaje się, że  wykorzystuje wilgotne warunki klimatyczne do tworzenia jasnych, suchych, wiecznie zielonych liści. Zarośla bluszczu są zawsze suche, nawet gdy wszystko dookoła jest mokre i zawilgocone.

Lecznicze zastosowania bluszczu pospolitego

Służące do „wspinaczki” wąsate korzenie przybyszowe  mają zdolność do ukorzeniania wszędzie tam, gdzie napotkają dogodne warunki i źródło pożywienia. Bluszcz pospolity wypuszcza kwiaty dopiero jak się solidnie, głęboko ukorzeni, po paru latach.

W końcówce sierpnia lub we wrześniu na pędach pojawia się ogromna ilość kwiatów, wabiących pszczoły, motyle i owady. Sercowate lub dłoniaste liście są błyszczące z wyraźną siatką jasnożółtych nerwów. Przy niższych temperaturach czerwienieją.

kiedy kwitnie bluszcz

W czasach antycznych bluszcz otaczano dużym szacunkiem. Artystyczne wizerunki boga wina Bachusa, Dionizosa przestawiają ich z bluszczową koroną na głowie. Przypisuje się to tradycyjnemu, leczniczemu zastosowaniu bluszczu na kaca i negatywne skutki pijaństwa.

Stara grecka legenda opowiada o młodej, dziewczynie tańczącej przed Dionizosem, która z wycieńczenia pada martwa na ziemię. Z litości bóg zamienia ją w bluszcz i  wyrasta opleciona winoroślą. Stąd grecki zwyczaj wręczania nowożeńcom wianki bluszczu jako symbol wierności.

Druidzi uważali bluszcz za żeński odpowiednik męskiego ostrokrzewu. Wraz z jemiołą te trzy rośliny tradycyjnie są używane przez Brytyjczyków do dekoracji domów w okresie świątecznym. W średniowieczu bluszczem wzmacniano  trunki, a w Oksfordzie warzono piwo bluszczowe. W wiekowych angielskich tawernach i winiarniach nadal można spotkać wizerunki bluszczu nad drzwiami, symbolizujące specjalność zakładu.

Bluszcz leczniczy czy trujący ?

Dziś uważa się,  że roślina może być toksyczna dla człowieka i zwierząt domowych. Jednak nie zawsze tak było. W starych zielnikach bluszcz wymieniany jest jako cenny roślina lecznicza.  Zresztą do dziś niektóre firmy produkują z niego syropy i kosmetyki. Kontrolowane badania kliniczne z wyciągu liścia bluszczu, wykazały dużą skuteczność i bezpieczeństwo  w leczeniu ostrych i przewlekłych chorób układu oddechowego [1].

Lecznicze zastosowania bluszczu pospolitego

Zainteresowało mnie pokrewieństwo bluszczu i żeń-szenia. Znane mi zioła z rodziny araliowatych działają tonizująco i adaptogennie. Rośliny, które potrafią przetrwać w trudnych warunkach, mają dużo mocy, którą przekazują człowiekowi.

Akurat mam w sąsiedztwie mury starego ogrodu oplecione bluszczem, toteż postanowiłam przetestować na sobie. Zerwałam trochę liści i zrobiłam mocny wywar. Na litr wody użyłam szklankę rozdrobnionego surowca. Wypiłam niecałą szklankę, resztę zużyłam do uprania swetra.

Herbatka była łagodna i przyjemnie smakowała.  Trochę kwaskowata, lekko słodka i gorzkawa, z delikatnym odczuciem cierpkości w gardle. Żadnych negatywnych skutków nie stwierdziłam – wręcz przeciwnie – przyjemne orzeźwienie, odświeżenie, ożywienie. Energetycznie wyczuwam działanie lekko ściągające, pobudzające, piłam chłodną więc termicznie była neutralna.

W tradycyjnym zielarstwie

Bluszcz pospolity stosowano w leczeniu schorzeń dróg oddechowych, wątroby, śledziony, dróg żółciowych, biegunek, dny moczanowej, reumatyzmu, bólów stawów. Zewnętrznie wywaru używano do przemywania ran i obolałych, łzawiących oczu.

Według siedemnastowiecznego zielnika Culpepera z bluszczu powszechnie robiono wywary na winie i wodne napary w leczeniu czerwonki, żółtaczki i pasożytów jelitowych. ” Ze świeżych liści ugotowanych w occie robi się okłady, niosą dużo ulgi tym, co mają problemy ze śledzioną i bólami w boku.

Bluszcz pospolity [Hedera helix]

John Hill w The Family Herbal z XIX wskazuje niektóre zastosowania: ” Odwar z liści jest dobrym lekarstwem doskonałym lekarstwem  reumatyzm, wszelkiego rodzaju bóle i leczy opuchliznę. Rosnący w ciepłych krajach wypaca rodzaj pachnącej żywicy, która była używana do przy różnych okazjach” Zaskakujący jest fakt, że z bluszczu wytwarzano perfumy i wonne olejki, chociaż do dziś nie znaleziono ich źródła w żadnej części rośliny.

Profil energetyczny
Smak: Kwaśny, gorzki, lekko cierpki
Energetyka: Lekko rozgrzewa, osusza,
Tkanki: Wątroba, śledziona, płuca, serce
Działanie: Rozprasza wiatr, osusza z zastałej wilgoci, uspakaja żołądek, zmniejsza przekrwienia, równoważy kapha dosha

Roślina ma zdolność osuszania tkanki z zawilgocenia i flegmy. Kwaśny wspiera wątrobę, co wyjaśnia zastosowanie w leczeniu kaca. Trawienny gorzki odtruwa, jest dobry żołądka, wątroby i serca, a słodki odżywczy dodaje energii. Cierpka, lekko rozgrzewająca energia wpływa korzystnie na śledzionę, rozprasza zastoje i blokady. W połączeniu z oczywistym działaniem ściągającym osuszającym działa korzystnie przy nadmiarze wilgoci w płucach.

Według medycyny chińskiej małe dawki rozszerzają naczynia krwionośne, a duże zwężają. Jako że wysusza, nie zaleca się stosować w niedoborze yin, konstytucji vata.

Co mówi nauka?

Liście bluszczu są bogate w rutynę, kwasy organiczne i saponiny, odpowiadające za właściwości pieniące. Zawierają sterole, kumaryny i niewielkie ilości alkaloidów.

Działanie: przeciwzapalne, przeciwnowotworowe [2], przeciwwirusowe, rozkurczowe, wykrztuśne, przeciwbólowe, przeciwgrzybicze, przeciwpasożytnicze. Przy gorączce powoduje pocenie.

syrop z bluszczu wykrztuśny na kaszel i drogi oddechowe,

Wśród najważniejszych korzyści leczniczych należy wymienić zdolność do zmniejszania stanu zapalnego, redukowania przekrwień, dotlenienia, przyspieszania gojenia, uspakajania  żołądka i wzmacniania odporności. Współczesne zastosowania obejmują:

  • Choroby dróg oddechowych z podrażnieniem błon śluzowych, męczący kaszel, astma, krztusiec , zapalenie oskrzeli
  • Przekrwienie wątroby, zaburzenia w obrębie dróg żółciowych
  • Nerwobóle, bóle stawów, mięśni, reumatyzm, artretyzm, podagra,
  • Zapalenie żył, cellulit, obrzęk węzłów chłonnych
  • Zewnętrznie w leczeniu przewlekłych owrzodzeń, wszawicy, świerzbu, oparzeń słonecznych, ran, modzeli, łuszczycy, trądziku, egzemy.

​​Liście i jagody bluszczu zawierają hederynę, która w dużych ilościach może wywołać nudności, wymioty, biegunki, podrażnienia błon śluzowych. To samo może wystąpić przy przedawkowaniu wielu innych ziół.  Świeże liście u osób wrażliwych mogą powodować kontaktowe reakcje alergiczne. Skąd więc to straszenie toksycznością?

Niektóre źródła podają, że bluszcz rozkłada czerwone krwinki uwalniając hemoglobinę, więc należy używać ostrożnie. Przytaczając Paracelsusa: Omnia sunt venena, nihil est sine veneno. Sola dosis facit venenum czyli wszystko jest trucizną i nic nie jest trucizną, bo tylko dawka truciznę czyni.

Przepisy z bluszczu

Nie ma ujednoliconych zaleceń dawkowania. Zachowując ostrożność, można poniżej proponowane dawki zwiększyć.

Wodne wyciągi z bluszczu Zimny ekstrakt: Łyżeczkę świeżych liści zalać szklanką zimnej wody i odstawić na 8 godzin. Napar: Łyżkę stołową zalać 1/4 szklanki wrzątku, zaparzać 10 minut. Wywar: 2-3 łyżeczki zalać szklanką wrzątku, odstawić na 8 godzin. Rano podgrzewać do wrzenia, po kwadransie przecedzić. Pije się 1-3 razy dziennie w małych porcjach 1/2 -1/3 szklanki maksymalnie 20 dni.

Okłady
Stosowane na obrzęk węzłów chłodnych i przewlekłe owrzodzenia. Sproszkowane suche liście miesza się z mąką z siemienia lnianego w proporcji 1:3. Inny sposób kompresowania: do osolonej wody dodaje się trochę nalewki lub octu z bluszczu.

Oliwka z bluszczu 
Zdrowe liście bez łodyg zebrane w słoneczny dzień oczyszczamy z kurzu ściereczką. Niezbyt ciasno układamy w słoiku do 3/4 wysokości. Zalewamy oliwą z oliwek bądź dobrym olejem dla skóry: z pestek winogron, sezamowym, makadamia, jojoba. Zamknięty słoik wkładamy do ciemnej papierowej torby by chronić przed promieniami UV i ustawiamy w ciepłym miejscu na słońcu. Po trzech tygodniach odcedzamy, dodajemy kroplę witaminy E na każde 10 ml olejku. Po wymieszaniu, przelewamy do butelki z ciemnego szkła. Olejek stosuje się do masaży, pomaga redukować cellulit, wygładza skórę i przyspiesza odchudzanie.

Mocne wywary z bluszczu są bardzo dobrym środkiem piorącym, usuwają plamy. Przywracają kolor wyblakłym ciemnym tkaninom, odświeżają wełniane swetry i  zapobiegają mechaceniu. Wykorzystuje się starsze, ciemnozielone liście o mocnym kolorze.

0 0 votes
Article Rating

Możesz również polubić…

guest

Witryna wykorzystuje Akismet, aby ograniczyć spam. Dowiedz się więcej jak przetwarzane są dane komentarzy.

0 komentarzy
Inline Feedbacks
View all comments
%d bloggers like this: