Czosnaczek pospolity – mała dzika roślinka o ogromnej mocy

Czosnaczek pospolity [Alliaria petiolata] jest niepozorną rośliną, którą spotkamy praktycznie wszędzie.

Rośnie w leśnych prześwitach, na obrzeżach lasów, wzdłuż dróg, płotów, terenach ruderalnych i rumowiskach. Pojawia się jak tylko stopnieją śniegi. Osiąga wysokość od 20 do 90 cm. Wczesną wiosną na szczycie wyrastają białe kwiaty ułożone w grona. Kwitnie do lipca.

Czosnaczek pospolity - mała dzika roślinka o ogromnej mocy

Czosnaczek ma sercowate, mniej lub bardziej ząbkowane na krawędziach liście. Niektóre podobne do pokrzywy lub kurdybanku . Czasem wyrastają prosto z ziemi, zależy od gatunku, a jest ich ponad 3 tysiące.

Ziele zawsze rozpoznamy po zapachu. Roztarte w dłoniach liście wydzielają zapach czosnku, od którego wywodzi się nazwa łacińska Alliaria. Korzenie bardziej przypominają aromat i smak chrzanu.

Czosnaczek pospolity

Czosnaczek należy do roślin jadalnych. W kuchni można go stosować na wiele sposobów, jest smaczny i zdrowy.

Jak inne chwasty jest bogatszy w składniki odżywcze niż rośliny uprawne rosnące na wyjałowionych ziemiach. Dzikie rośliny nie wymagają doglądania, pielęgnacji a bujnie się rozrastają. Jedzą je czerpiemy ich moc i energię.

czosnaczek pospolity właściwości

Na duńskim i niemieckim wybrzeżu archeolodzy odnaleźli naczynia kuchenne sprzed 5 tysięcy lat ze śladami rośliny.  Znaleziska świadczą, że już wówczas używano nasion, ziela i korzeni czosnaczka. W średniowieczu używano go do aromatyzowania potraw. Pieprzne, pikantne, przypominające smak czosnku części stosowano zamiast pieprzu.

Ze zmiażdżonych nasion o silniejszym aromacie z dodatkiem octu i soli robiono musztardę. Z korzeni wyrabiano przyprawę jak chrzan. Na bazie wina lub octu robiono antyseptyczne mikstury, z dodatkiem tłuszczów wyrabiano maści.

Dość niepozorny chwast wiosną zregeneruje organizm, dostarczy wiele cennych enzymów i składników odżywczych.

Czosnaczek zawiera m.in
  • ogromne ilości witaminy C  (190 mg na 100 g surowca)
  • żelaza, fosforu, wapnia
  • olejki eteryczne m,in musztardowy, garbniki, saponiny, fitocydy, glikozydy
  • naturalny antybiotyk allicynę

czosnaczek pospolity cenny chwast właściwości

Działanie lecznicze czosnaczka
  • bakteriobójcze, antyseptyczne, przeciwpasożytnicze
  • rozkurczowe, moczopędne, wiatropędne,
  • wykrztuśne  uspokajające,
  • czosnaczek oczyszcza z toksyn, odtruwa, wzmacnia
  • przyspiesza gojenie ran
  • wzmacnia serce, odporność i układ krwionośny
  • oczyszcza, rozrzedza krew
  • zapobiega nowotworom

Zastosowania czosnaczka

Jedzony na surowo dostarcza składników odżywczych, wzmacnia odporność, pomaga w leczeniu nieżytów dróg oddechowych

  • Wewnętrznie wywary z listków, kwiatów i ziela
    stosuje się przy biegunkach, niestrawności, pasożytach, zaburzeniach przemiany materii, odchudzaniu, infekcjach.
  • Zewnętrznie jako okłady
    w chorobach skóry, trudno gojących się rana, owrzodzeniach, hemoroidach.
  • Kąpiele czosnaczkiem
    pomagają w leczeniu zmian skórnych, grzybicy.
  • Nalewki,alkoholowe wyciągi
    pomagają przy bólach stawów, reumatyzmie, dnie moczanowej.
  • Płukanki z wywaru
    w zapaleniu dziąseł, gardła, jamy ustnej
Napar z czosnaczku

Łyżkę świeżych posiekanych liści zalewa się szklanką wrzątku lub gorącego mleka. Zaparza 10-15 minut pod przykryciem.  Działa przeciwzapalnie, uspokajająco, łagodzi duszności, ułatwia oddychanie.

Czosnaczek w kuchni

Świeże listki używamy jako dodatek do sałatek, koktajlów, surówek, past, twarogów, masła ziołowego, kanapek, jajek. Posiekanymi przyprawia się  sosy, ziemniaki, zupy, jajecznicę, dania z warzyw. Przyprawiamy już na talerzu, pod wpływem temperatury traci osobliwy aromat.

Najsmaczniejsze i najbardziej wartościowe są szczyty rośliny z 2-3 górnymi rzędami listków.

czosnaczek w kuchni przepisy

Masło ziołowe z czosnaczkiem
  • 100 g masła wiejskiego
  • 10-15 młodych listków czosnaczka
  • szczypta soli kamiennej

Listki myjemy, osuszamy i drobno siekamy.
Ucieramy z miękkim masłem z odrobiną soli

Ma lekko czosnkowy, delikatny, świeży aromat.
Nie pozostawia czosnkowego oddechu.

masło z liśćmi chrzanu

Wyśmienity sos do sałatek
  • 2 szklanki liści mogą być z kwiatami
  • Szklanka oliwy z oliwek
  • 2 łyżki soku świeżo wyciśniętego z cytryny
  • Łyżeczka soli kamiennej
  • 3-4 łyżki parmezanu lub twardego sera
  • Ząbek czosnku (opcjonalnie)

Składniki blendujemy z połową szklanki oliwy na gładką masę. Dodajemy pozostałą oliwę i dokładnie mieszamy. Przekładamy do czystego słoiczka. Zalewamy wierzch 3 łyżkami oliwy – dłużej zachowa świeżość. Przechowujemy w lodówce. Przed podaniem ogrzewamy do temperatury pokojowej.

Z dodatkiem drobno zmielonych orzechów otrzymamy smarowidło do chleba.

czosnaczek sos do sałatek

Pesto z czosnaczka 
Robimy tak samo jak z czosnku niedźwiedziego. Przepis TU

Wiosenna sałatka 

Młode listki czosnaczku, kurdybanku i pokrzywy  myjemy, osuszamy, siekamy na drobno. Można dodać małą cebulkę. Skrapiamy 1-2 łyżkami soku z cytryny. Doprawiamy oliwą lub sosem z czosnaczka

5 2 votes
Article Rating

Może Ci się również spodoba

guest

Witryna wykorzystuje Akismet, aby ograniczyć spam. Dowiedz się więcej jak przetwarzane są dane komentarzy.

3 komentarzy
Oldest
Newest Most Voted
Inline Feedbacks
View all comments
Ala
Ala
1 rok temu

Czosnaczek – kiedyś usiłowałam kupić w kilku różnych zielarniach – nawet nie znano tej rośliny. Może występuje pod inną nazwą…

kazik
kazik
1 rok temu
Reply to  Ala

Ostatni moment aby nazbierać świeżego – zjęść lub zamrozic taka jak mrozimy pietruszkę. Polecam pesto. Mieszkam w swinoujściu, zbieram na granicy okolicznych lasów, Bardzo go łatwo pomyliś z pokrzywą. Ostatnio (2 dni temu) kiedy niosłem garść,przechodzień zapytał mnie czy mnie pokrzywa nie parzy:)

Ania
Ania
1 rok temu
Reply to  Ala

Chętnie się podzielę. Pełno go. Dodam bluszczyk kurdybanek :-). Nie tylko zdrowy ale i śliczny.

%d bloggers like this: