Komonica na stany lękowe, nerwowość, bezsenność

Komonica zwyczajna [Lotus corniculatus], zwana rożkową lub ptasią koniczyną to pospolita roślina z rodziny bobowatych. Dawniej z jej kwitnących wierzchołków pozyskiwano żółty barwnik do tkanin. Pierwszy człon nazwy botanicznej, Lotus, nawiązuje do legendarnych owoców lotosu opisanych w mitologii greckiej. Miały one wywoływać stan błogiego zapomnienia i „szczęśliwego lenistwa”.

Działanie relaksujące komonicy przypadkowo odkrył francuski lekarz i zielarz Henri Leclerc. Pewnego dnia zalecił on wieśniaczce cierpiącej na zapalenie spojówek nalewkę z nostrzyka. Kobieta pomyliła rośliny, zebrała komonicę i sporządziła z niej nalewkę. Po tygodniu stosowania zauważyła, że przy okazji ustąpiły z układem nerwowym, kołatanie serca i bezsenność. Zaintrygowany Leclerc rozpoczął badania nad działaniem komonicy u pacjentów cierpiących na zaburzenia nerwowe.

Komonica zwyczajna

Komonica zwyczajna występuje powszechnie na wielu kontynentach, a w licznych krajach jest również uprawiana. To roślina miododajna, będąca źródłem pożywienia dla niektórych gatunków motyli i gąsienic. W Polsce uprawia się ją jako bogaty w białko, wapń, magnez dodatku do pasz.

Lubi trawiaste miejsca, dziko zasiedla przydroża, rowy, łąki zarośla i pastwiska. Wyrasta do wysokości 10–40 cm. Rozłożyste łodygi porastają naprzemiennie, pierzaste liście, 3- lub 5-listkowe. Od maja do września komonica wytwarza charakterystyczne żółte, groszkowate kwiaty, których pąki podbarwione na czerwono. Jesienią powstają owoce w formie strąków, które wyraźnie przypominają rogi lub ptasie łapki. Stąd drugi człon nazwy, łacińskie corniculatus, oznacza -„rogaty”. W niektórych krajach zwyczajowo roślinę nazywa się „ptasie łapki”.

W tradycyjnym zielarstwie

„Właściwości komonicy są podobne do passiflory” Henri Leclerc, Précis de phytothérapie. Zanim odkryto działanie komonicy, zielarze z okolic Forlì del Sannio we Włoszech tradycyjnie sporządzali z jej kwiatów nalewki na niepokój, stany lękowe, zaburzenia snu, brak sił życiowych i ogólne wyczerpanie organizmu.

Generalnie komonica zwyczajna kategorii ziół o działaniu rozluźniającym, uspokajającym i przeciwskurczowym. Tradycyjnie polecana przy nadmiernej nerwowości, kołataniu serca na skutek stresu i zaburzeń snu. Wspomaga organizm w okresach wyczerpania, długotrwałego napięcia nerwowego, obniżonego nastroju, depresji.

Profil energetyczny
Smak: słodki, słonawy
Energetyka: chłodzi, nawilża
Tkanki: serce, wątroba, nerki, układ krwionośny.
Działanie: gasi nadmiar ognia, odżywia płyny i tkanki, łagodzi napięcia, rozluźnia, wycisza, harmonizuje

Komonica najlepiej sprawdza się w stanach niedoboru Yin serca, wątroby i nerek, którym towarzyszą objawy pustego gorąca: niepokój, bezsenność, kołatanie serca, rozdrażnienie, wyczerpanie nerwowe. Może być pomocna przy zastoju Qi wątroby z napięciem emocjonalnym i nadmierną pobudliwością.
Objawy: niepokój, rozdrażnienie, suchość błon śluzowych, nadmiernie aktywny umysł, napięcie nerwowe, emocjonalne, bezsenność, płytki sen, uczucie gorąca wieczorem, problemy z koncentracją, wyczerpanie nerwowe,  uczucie „ściskania” w klatce piersiowej, kołatania serca na tle nerwowym.
Nie jest odpowiednia przy depresji, apatii z namiarem zimna lub/i wilgoci.

Co mówi nauka?

Komonica jest bogatym źródłem białka, soli mineralnych, wapnia i magnezu, karotenu, cukrów, flawonoidów, kwercetyny. Zawiera związki cyjanogenne, któ
re w niewielkich ilościach stymulują oddychanie i poprawiają trawienie. W nadmiarze są toksyczne.

Działanie: przeciwzapalne, przeciwgorączkowe, tonizujące, antyalergiczne, wiatropędne, moczopędne, uspokajające, odprężające, rozkurczowe na mięśnie gładkie, estrogenne, regenerujące.  Według współczesnej wiedzy komonica zwyczajna:

• Odpręża i wycisza układ nerwowy, uspokaja, obniża ciśnienie krwi
• Wykazuje działanie przeciwzapalne, szczególnie w obrębie wątroby, nerek i mięśnia sercowego,
• Wpływa na poprawę przepuszczalności i elastyczności naczyń krwionośnych
• Wzmacnia, wspiera prawidłowe funkcjonowanie siatkówki i naczyniówki oka,
• Stosowana zewnętrznie w postaci okładów łagodzi stany zapalne skóry i wspomaga jej regenerację.

Tradycyjne receptury

Nalewka z kwiatów
Pół szklanki suszonych lub podsuszonych przez 1–2 dni kwiatów umieścić w litrowym słoiku. Zalać do pełna podgrzaną wódką. Postawić w ciemnym miejscu, codziennie wstrząsając. Po tygodniu przefiltrować.

Nalewka ma działanie: antydepresyjne, uspokajające, reguluje sen. Zmniejsza stany lękowe, nerwowość, kołatanie serca, objawy menopauzy, poprawia krążenie. Stosuje się 30–40 kropli rozcieńczonych w wodzie 2–3 razy dziennie.

Herbatka z komonicy
Do wywarów wodnych wykorzystuje się suszone kwiaty. Łyżkę surowca zalewa się szklanką wrzątku, zaparza pod przykryciem przez 15 min. Stosuje  1–2 szklanki dziennie do 2 tygodni przy zaburzeniach pracy: jelit, wątroby, nerek. Zewnętrznie do okładów na oczy i stany zapalne: skóry, trądzik, wykwity, egzema.

Komonica ma łagodny smak i dobrze harmonizuje mieszanki ziołowe, szczególnie te przeznaczone dla osób cierpiących na bezsenność, napięcie emocjonalne, kołatanie serca oraz przemęczenie układu nerwowego. Najczęściej łączy się z melisą, głogiem i serdecznikiem – działa jednocześnie uspokajająco, rozluźniająco i wspiera układ sercowo-naczyniowy.

• Stres, napięcie, bezsenność – melisa, lawenda, passiflora, serdecznik, chmiel, owies
• Wyczerpanie nerwowe – owies, dzika róża, melisa, tarczyca bajkalska i drobnokwiatowa
• Kołatanie serca, nadpobudliwość nerwowa – serdecznik, głóg, lipa, melisa, kwiat dziewanny
• Wsparcie wątroby i łagodzenie stanów zapalnych: ostropest, mniszek, karczoch, kurkuma, rumianek
• Dla oczu i naczyń krwionośnych – borówka czernica, ziele gryki, głów, róża,

Olejek z komonicy
Świeże kwiaty skropić spirytusem. Po 10 min przełożyć do słoika do 1/3 wysokości. Zalać oliwą z oliwek, olejem lnianym lub ze słodkich migdałów. Po 3–4 tygodniach przefiltrować. Stosuje się na: problematyczną skórę z wypryskami, trudno gojące rany; bardzo pomaga na odleżyny.