Portulaka warzywna – pospolity chwast o cennych właściwościach

Portulaka warzywna [Portulaca oleracea] jest pospolitym chwastem o niepospolitym składzie. W dobie marnej jakości pożywienia dostarczy wyjątkowych składników odżywczych i niezapomnianych wrażeń smakowych.

Lubi wyrastać przy murach, w pęknięciach chodników, ogrodach.  Wyglądem przypomina roszponkę lecz ma bardziej mięsiste liście. W odróżnieniu od odmian niejadalnych o dużych kolorowych kwiatach wypuszcza maleńkie żółtawe kwiatuszki.

Występują dwa rodzaje jadalnej portulaki

  • dzika sativa – wąskolistna o płożących się pędach
  • pospolita  o szerokich liściach i wzniesionych pędach, chętnie uprawiana

jak jeść portulakę

Soczyste pędy portulaki pękając przy przegryzaniu  uwalniają lekko kwaśny smak z pieprzną nutką.  Co ciekawe smak się różni w zależności od pory dnia. Rano portulaka jest bardziej kwaskowata. Zawiera więcej kwas jabłkowego, który przerobiła z pochłoniętego nocą dwutlenku węgla. Wieczorem większość kwasu przerobione zostanie na glukozę

Portulaka była ulubionym warzywem Mahatma Gandhiego, który doskonale znał jej wartość.  Nie tylko zresztą on. W drogich eleganckich restauracjach  jest serwowana jako przysmak przysmakiem. 

Roślina występuje pospolicie na wszystkich kontynentach z wyjątkiem Antarktydy.

Portulaka wartości odżywcze

Portulaka jest przepyszna i ma cenne wartości odżywcze. Zawiera olbrzymią ilość przeciwutleniaczy, witamin, enzymy i soli mineralnych, których brakuje w warzywach uprawianych na wyjałowionych ziemiach.

Portulaka warzywna [Portulaca oleracea]

 

  • Wśród wszystkich roślin zawiera największe ilości kwasów omega 3 , stanowiąc najlepsze źródło dla wegetarian. [1] 
  • Dużą ilość przeciwutleniaczy w tym  glutationu, których chroni komórki przed uszkodzeniami i cenny alfa-tokoferol.
  • Portulaka jest znakomitym źródłem wapnia, magnezu, potasu, żelaza, fosforu, manganu, miedzi, kwasu foliowego i selenu, którego nam nagminnie brakuje
  • Słynie z dużej zawartości witamin: C, A, PP i z grupy B.
  • Portulaka jest rzadkim roślinnym źródłem melatoniny, hormonu regulującego sen i tryptofanu odpowiedzialnego za nastrój.

 

Roślina była popularna już w starożytności. Do dziś stanowi ważny dodatek kulinarny w basenie morza Śródziemnego.  Szczególne miejsce zajmuje w kuchni greckiej i na południu Włoch.Smakuje wybornie na surowo i poddana obróbce cieplnej.

napar z portulaki

 

Portulaka jest znakomitym dodatkiem do sałatek owocowych, warzywnych, twarożków. Na ciepło przyrządza się jak szparagi, dusi, podsmaża, zapieka. Dobrze komponuje się z mięsem, makaronami, ziemniakami, ryżem. Jest popularnym dodatkiem do pizzy, nadzienia do pasztecików i pierożków ravioli.

Lecznicze właściwości

W medycynie ludowej od tysiącleci portulaka uznawana jest za naturalny środek regulujący trawienie. W starożytnym Egipcie herbatkami z portulaki leczono problemy z układem moczowym i trawieniem.

Ajurweda zaleca zioło dla wzmacniania odporności, poprawy pracy serca, przepływu krwi i zabieganiu zakrzepom. Stosuje jako środek w leczeniu zaburzeń układu pokarmowego, leczący czerwonkę, biegunki, krwawienia jelitowe, hemoroidy. Polecana przy zaburzonym metabolizmie węglowodanów i wysokim poziomie cukru we krwi.

Zewnętrznie kompresy z liści stosuje się przy egzemie, ukąszeniach węży, owadów, stanach zapalnych skóry i dla odmłodzenia cery.

Napar z portulaki
  • Opłukane świeże listki i pędy kroimy
  • Wypełniamy zielem do połowy szklankę
  • Dopełniamy wrzątkiem
  • Zaparzamy bez przykrycia 5-10 minut
  • Przecedzamy otrzymując jasno różowy napar

W medycynie wschodniej napar stosuje się przy krwawieniach wewnętrznych, dolegliwościach żołądka. Słabej pracy układu pokarmowego, wątroby, nerek, pęcherza. Przy zapaleniu tarczycy, chorobach krwi, limfy i chłoniaku. Zewnętrznie do przemywania trudno gojących się ran, płukania jamy ustnej przy infekcjach i aftach.

Przecedzonych listków nie wyrzucamy. Możemy wykorzystać w kuchni do potraw np. zrobić sałatkę:

Sałatka z portulaki

Przecedzone z naparu listki doprawiamy lekko:
solą, sokiem z cytryny lub octem winnym, oliwą z oliwek lub olejem sezamowym.

sałatka z portulaki

Sałatkę świeżych listków doprawiamy podobnie.
Możemy dodać świeże warzywa: cebulę, ogórek, rzodkiewkę i dzikie zioła.

Włoskie kopytka gnocchi z portulaką
  • 200 g ugotowanych ziemniaków
  • 400 g umytej, osuszonej portulaki
  • 200 g mąki
  • jajko
  • oliwa z oliwek
  • szczypta soliPortulaka przepisy
  • Portulakę podsmażamy ok 5 minut na dobrej oliwie z oliwek.
  • Układamy na sitku wyłożonym papierowym ręcznikiem by usunąć nadmiar tłuszczu.
  • Przekładamy do miski, dodajemy ziemniaki i szczyptę soli.
  • Mieszamy, dodajemy jajko i mąkę.
  • Ugniatamy ciasto na gładką masę.
  • Uformowane kopytka wrzucamy do osolonego wrzątku.
  • Gotujemy kilka minut aż gnocchi wypłyną na powierzchnię.

Można serwować z sosem mięsnym, warzywnym lub pomidorami i bazylią.

0 0 vote
Article Rating

Może Ci się również spodoba

guest

Witryna wykorzystuje Akismet, aby ograniczyć spam. Dowiedz się więcej jak przetwarzane są dane komentarzy.

1 Komentarz
Oldest
Newest Most Voted
Inline Feedbacks
View all comments
Rysiek
Rysiek
6 miesięcy temu

A gdzie można portulake kupić???

%d bloggers like this: